Anlamı
her zaman aynı durumda bulunmaz, kararsız.
Detaylı Açıklama
Günü gününe uymaz sözü, bir kimsenin ruh hâlinin, tavrının, kararlarının ya da davranış biçiminin her gün aynı çizgide gitmediğini anlatır. Böyle kişiler bazen çok neşeli, bazen içine kapanık; bazen sıcak, bazen ters; bazen kararlı, bazen de kararsız görünebilir. Bu yüzden söz, yalnız değişkenlik değil, tutarsızlık ve öngörülemezlik duygusu da taşır. Aile içinde, dost çevresinde ve iş hayatında birinin hâlini kestirmenin zor olduğu durumlar için çok doğal kullanılır. Her değişken insan kötülenmez; bazen sağlık, yorgunluk, sıkıntı ya da yaşanan olaylar bu hâli doğurabilir. Kısacası günü gününe uymaz, kişinin aynı ölçüde ve aynı dengede kalmayan davranışlarını anlatan, içinde hem gözlem hem de hafif yakınma barındıran yerleşik bir sözdür. Böylece insan tabiatındaki dalgalanmayı gündelik dilde kısa yoldan görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Müdürün günü gününe uymaz, bugün güler yarın kimseyi sakince dinlemez.
- Ninemin hastalıktan sonra günü gününe uymaz oldu, kimse darılmıyor artık.
- Onun günü gününe uymaz tavrı yüzünden evde sürekli temkinli konuşuyoruz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yalnız karar verememeyi anlatmaz; kişinin duygu, tavır ve ilişki biçimindeki günlük dalgalanmayı da kapsar. Bu yüzden söz, ruh hâli değişkenliğini de oldukça güçlü biçimde içine alır.
Çoğu kullanımda hafif bir şikâyet ya da temkin duygusu vardır; ama sert bir suçlama olmak zorunda değildir. Bazen yalnızca kişinin öngörülemez yapısını anlatan sade bir gözlem olarak söylenir.
Aile içinde, iş yerinde, komşulukta ve yakın dost çevresinde daha sık duyulur. Çünkü insanın değişken tavrı en çok sürekli temas edilen ilişkiler içinde açık biçimde fark edilir.