Anlamı
1) kötü bir sonla karşılaşmak, cezaya çarptırılmak; 2) çocuklarının iyi, mutlu günlerini görmek; 3) aybaşı görmek.
Detaylı Açıklama
Gününü görmek deyimi, bağlama göre oldukça farklı anlamlara gelebilen çok yönlü bir ifadedir. Birinci anlamında birinin yaptığı işin cezasını çekmesi ya da kötü bir sonla karşılaşması anlatılır. İkinci anlamında ise anne babanın çocuklarının mutlu, düzenli ve hayırlı günlerine tanık olması gibi olumlu bir içerik taşır. Üçüncü anlamı kadınların aybaşı görmesiyle ilgilidir ve bedensel bir durumu bildirir. Bu yüzden deyimin hangi anlamda kullanıldığını yalnız cümlenin çevresi belirler. Aynı sözün hem tehdit, hem umut, hem de biyolojik durum anlatabilmesi Türkçedeki bağlam gücünü açıkça gösterir. Kısacası gününü görmek, anlamını bulunduğu bağlama göre değiştiren, kimi zaman sert, kimi zaman sevinçli, kimi zaman da nötr kullanılan çok katmanlı bir deyimdir. Böylece tek söz öbeği, farklı hayat alanlarına açılan bir anlam genişliği kurar.
Örnek Cümleler
- Bunca haksızlıktan sonra onun da gününü göreceği belliydi artık burada.
- Annesi oğlunun düğününü görünce sonunda gününü görmek nasip oldu dedi.
- Doktor, genç kıza gününü görmesinin düzenli olup olmadığını dikkatle sordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada belirleyici olan tek başına deyim değil, bağlamdır. Cümlenin konusu tehditse ceza anlamı, aile mutluluğuysa hayırlı gün anlamı, sağlık konuşuluyorsa bedensel anlam öne çıkar.
Genellikle ilk iki anlam karışabilir; çünkü ikisinde de gelecekte görülecek bir sonuç vardır. Ancak biri sert bir sonu, öteki ise özlenen mutlu bir tabloyu anlattığı için ton farkı hızla belirginleşir.
Bu kullanımda söz, doğrudan bağırıp çağırmadan sert bir gözdağı verir. Kişi cezadan söz etmese bile, karşı tarafın yaptığının sonunda ağır bir karşılık bulacağını açık biçimde sezdirir.