Anlamı
kişiliği zedelenmek, onuru kırılmak.
Detaylı Açıklama
Gururuna dokunmak, bir sözün, davranışın veya durumun kişinin onurunu kırması, benliğini incitmesi anlamına gelir. Burada yalnız kısa süreli alınma değil, insanın iç değer duygusunun zedelenmesi vardır. Bu yüzden deyim çoğu zaman aşağılanma, küçümsenme, haksız muamele veya beklenmedik bir değersizleştirme hissiyle birlikte kullanılır. Açık kavga çıkmasa bile, içte kalan kırgınlık ve sessiz öfke bu sözde güçlü biçimde hissedilir. Deyim, gururuna ağır gelmekle yakındır; ancak burada dışarıdan gelen etkinin daha doğrudan olduğu söylenebilir. Gururuna dokunmak, insanın görünmeyen ama derin yerden yaralanmasını anlatan ince ve etkili bir ifadedir. Sözün ya da tavrın bıraktığı iz hemen geçmez. İçte uzun süre taşınabilir. Bazen dışarıya hiç yansımasa da derinde kalır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda adını anmamak onun gururuna dokundu, yüzü birden değişti sonra.
- Bu kadar emeğin yok sayılması ustanın gururuna dokunup onu çok kırdı.
- Küçük bir şaka sanmışlardı ama sözleri çocuğun gururuna dokundu derinden.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Alınmak daha hafif ve geçici olabilir; gururuna dokunmak ise kişinin benlik değerinde daha derin bir yara açar. Bu yüzden etkisi daha kalıcı ve içten içe yakıcı hissedilir.
Çünkü insan her zaman tepkisini dışa vurmaz; ama içten incindiği bellidir. Deyim, dışarıya az yansıyan fakat içeride büyüyen kırgınlık ve onur yarasını açıkça görünür kılar.
Küçümseme, emeği yok sayma, alay, dışlama ve haksız yere değersiz gösterme gibi davranışlar daha çok gurura dokunur. Ortak nokta, kişinin saygınlık hissinin içeriden açıkça sarsılmasıdır.