Anlamı
güzeller nazlı olur, çirkinler ise kendilerini beğendirmeye çalışırlar.
Detaylı Açıklama
Güzel bürünür, çirkin görünür atasözü, toplumun güzellik algısına ve insanların görünüşleri karşısında sergilediği farklı tavırlara dair gözlem niteliği taşır. Burada güzelin bürünmesi, yani kendini saklaması, nazlı ve ölçülü davranması; çirkinin görünmesi ise dikkat çekmek ve kendini kabul ettirmeye çalışması şeklinde yorumlanır. Atasözü bugünün bakışıyla sert ve yargılayıcı gelebilir; çünkü dış görünüş üzerinden genelleme yapar. Buna rağmen, geleneksel toplumun beğenilme, mahcubiyet ve görünür olma arasındaki ilişkiyi anlamak için dildeki yerini korur. Kısacası güzel bürünür, çirkin görünür sözü, görünüşe göre davranış biçimlerinin farklılaştığına dair eski bir toplumsal gözlemi kısa ve keskin biçimde dile getiren atasözlerinden biridir. Böylece güzellik kadar görünürlük stratejisi de halk dilinde yorum konusu olur.
Örnek Cümleler
- Ninesi gelinin tavrını anlatırken güzel bürünür, çirkin görünür dedi yine.
- Eski kuşaklar güzel bürünür, çirkin görünür sözünü sık sık yinelerdi.
- Bu tartışmada güzel bürünür, çirkin görünür sözü yeniden akla geldi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü görünüşe dayalı kesin yargılar bugünün eşitlik anlayışıyla kolayca uyuşmaz. Atasözü, eski toplumun bakışını yansıtır; bu yüzden tarihî bir gözlem gibi okunması daha sağlıklı olur.
Bürünmek yalnız örtünmek değil, kendini geri çekmek, nazla durmak ve hemen ortaya dökülmemek anlamı da taşır. Bu yüzden sözde davranış biçimi dış görünüşle daha doğrudan ilişkilendirilir.
Asıl vurgu tavırdadır; güzellik yalnız o tavrı açıklamak için araç yapılır. Yani atasözü, kimlerin nasıl görünmek istediğine dair toplumsal bir davranış yorumu daha açık ortaya koyar.