Anlamı
birinin iyiliklerine, emeklerine karşılık olarak ne yapılsa az olmak.
Detaylı Açıklama
Hakkı ödenmemek deyimi, bir kişinin iyiliğine, emeğine, desteğine ya da fedakârlığına karşılık olarak ne yapılırsa yapılsın eksik kalacağını anlatır. Bu yüzden deyim minnet ve vefa duygusunu çok yoğun taşır. Burada hesap tamamlanamaz; çünkü verilen katkı sıradan bir emek ölçüsünü aşmıştır. Anne babanın, öğretmenin, ustanın, zor günde yanında duran dostun ya da bir topluluğa büyük hizmeti geçen kişinin hakkı için sık kullanılır. Deyim, karşılık verme imkânının sınırlılığını kabul eder. Bu da sözü hem alçak gönüllü hem duygusal kılar. Cümlede geçtiğinde, söz konusu kişinin değerinin ve emeğinin ölçülemeyecek kadar büyük görüldüğü hemen anlaşılır. Böylece hakkı ödenmemek, vefayı ve borçluluk hissini güçlü ama saygılı biçimde dile getiren derin bir deyim olarak öne çıkar.
Örnek Cümleler
- Bizi yıllarca okutmuş öğretmenimizin hakkı ödenmez, bunu hep içten söyleriz.
- Annesinin emekleri için hakkı ödenmez diyerek gözleri hemen doldu sessizce.
- Bu kurumu ayakta tutan ustaların hakkı ödenmez, hepsine çok şey borçluyuz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hakkı ödenmemek, ölçülemeyecek kadar büyük iyilik ve emeği anlatır. Burada mesele yalnız maddi borç değildir; vefa, yetiştirme, fedakârlık ve insanın hayatına dokunan katkılar ön plandadır.
Anne baba, öğretmen, usta, zor günde destek olan dost ve büyük emek sahipleri için çok doğal durur. Çünkü bu kişilerle ilgili minnet duygusu çoğu zaman tam karşılık verilemeyecek kadar derin hissedilir.
Hakkı geçmek, ortada emek veya pay bulunduğunu bildirir. Hakkı ödenmemek ise bu katkının büyüklüğünü daha da ileri götürür ve “ne yapılırsa yapılsın eksik kalır” düşüncesiyle minnet tonunu belirginleştirir.