Anlamı
hakkı olduğuna inandığı şeyi elde etmeye çalışmak.
Detaylı Açıklama
Hakkını aramak deyimi, bir kişinin kendisine ait olduğunu düşündüğü payı, hakkı, alacağı ya da adil muameleyi elde etmeye çalışması anlamında kullanılır. Bu deyimde edilgen bekleyiş yoktur; aksine, insanın kendi hakkının peşine düşmesi, sesini çıkarması ve gerekirse mücadele etmesi vardır. Hukuki alanlarda da günlük hayatta da çok işlevlidir. Maaşını eksik alan işçi, notunun yanlış hesaplandığını düşünen öğrenci ya da mirasta payını isteyen kardeş hakkını arayabilir. Deyim, meşru talebi ve özsaygıyı birlikte taşır. Çünkü burada amaç kavga çıkarmak değil, hakkı olanı elde etmektir. Cümlede geçtiğinde, kişinin boyun eğmediği ve adaletsizliği sessizce kabul etmediği anlaşılır. Bu yönüyle hakkını aramak, pasif mağduriyetten aktif adalet arayışına geçişi anlatan güçlü ve toplumsal değeri yüksek bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Maaşı eksik yatırılınca hakkını aramak için sendikaya hemen gidip başvurdu.
- Sınav sonucu yanlış okununca öğrenci hakkını aramaktan hiç çekinmedi bugün.
- Kardeşler arasında susmak yerine hakkını aramak en doğru yol oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hakkını aramakta amaç saldırmak değil, kişiye ait olanı adil biçimde istemektir. Deyim, öfkeyi değil, dayanağı olan talebi ve o talebin peşinden gitme kararlılığını öne çıkarır.
Emek karşılığı eksik verildiğinde, açık bir haksızlık yapıldığında veya yanlış karar düzeltilebilir durumdaysa olumlu görülür. Çünkü kişi sorun çıkarmak için değil, adaletsizliği düzeltmek için hareket etmektedir.
Hak yemek, başkasının payını vermemeyi anlatır. Hakkını aramak ise bu eksiltmeye karşı sessiz kalmayıp hakkını talep etmeyi ve adaletsizliğe direnç göstermeyi öne çıkarır; bu yüzden iki deyim karşıt yönde çalışır.