Anlamı
1) savaş açmak; 2) mec. bir konuda güçlü biçimde mücadele etmek, bir konuyu şiddetle savunmak:
'Gençler, kendi cinslerinden riyakârlara karşı harp açmalıdırlar.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Harp açmak deyimi, birinci anlamında savaş açmak, ikinci anlamında ise bir konuda güçlü ve kararlı mücadeleye girişmek anlamında kullanılır. Deyimin ilk anlamı doğrudan askerîdir; ikinci anlamı ise mecaz yoluyla toplumsal, fikrî veya ahlakî mücadelelere taşınmıştır. Bir kötülüğe, bir alışkanlığa, bir haksızlığa ya da bir düşünceye karşı kararlı biçimde mücadele etmeyi anlatırken son derece etkilidir. Harp sözü bu yüzden sıradan karşı çıkışı değil, sert ve süreklilik taşıyan çatışmayı düşündürür. Cümlede geçtiğinde, tavrın ciddi ve geri dönüşü zor bir mücadeleye dönüştüğü anlaşılır. Bu da söze yüksek bir gerilim kazandırır. Kısacası harp açmak, ister gerçek savaş ister mecazî mücadele olsun, sert bir karşı koyuşu ve bilinçli çatışma kararını güçlü biçimde anlatan köklü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Gençler riyakârlığa karşı açıkça harp açmak gerektiğini savundu toplantıda bugün.
- Komutan sınır ihlaline karşı resmen harp açılabileceğini söyledi dün gece.
- Mahalleli uyuşturucuya harp açar gibi kararlı bir kampanya başlattı burada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü harp sözü, karşı çıkışı sıradan itiraz düzeyinden çıkarıp topyekûn mücadele seviyesine taşır. Böylece mecaz kullanımda bile kararlılık, sertlik ve uzun soluklu çatışma duygusu korunur.
Muhalefet etmek bir görüşe karşı çıkmayı anlatabilir; harp açmak ise daha sert, daha kapsamlı ve daha mücadeleci bir tavrı bildirir. Burada yalnız fikir beyanı değil, aktif cepheleşme hissi vardır.
Küçük anlaşmazlıklarda, basit tartışmalarda ve sınırlı fikir ayrılıklarında aşırı güçlü kaçabilir. Çünkü deyim, meselenin büyüdüğünü ve çatışmanın ciddi biçimde tırmandığını açıkça ima eder; bu yüzden daha büyük mücadelelere yakışır.