Anlamı
aklına gelmemek, düşünmemek:
'Herhangi bir devletin İstanbul'a taarruzu artık hatırından geçmiyordu.' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
Hatırından geçmemek ya da hatır ve hayalinden geçmemek deyimi, bir şeyi aklına getirmemek, hiç düşünmemek ve bir ihtimali göz önüne almamak anlamında kullanılır. Burada mesele yalnız unutmak değildir; söz konusu şey zihnin ihtimal alanına bile girmemiştir. Kaynak cümlede bir devletin İstanbul'a taarruzunun artık hatırından geçmemesi, deyimin siyasal ve düşünsel bağlamlarda da güçlü biçimde kullanılabildiğini gösterir. Deyim bu yüzden beklenti, plan, korku veya kuşku alanlarında son derece işlevlidir. Cümlede geçtiğinde, kişinin böyle bir olasılığı ciddi biçimde değerlendirmediği açıkça anlaşılır. Bu da söze beklenmezlik ve zihinsel uzaklık tonu verir. Kısacası hatırından geçmemek, bir düşünce ya da ihtimalin zihinde hiç yer bulmamasını güçlü ve yerleşik bir deyimle anlatır.
Örnek Cümleler
- Böyle bir yenilginin takımın hatırından geçmediği belliydi doğrusu bugün hiç.
- Onu yeniden aramak, onun hatırından geçmemek üzere silinmiş bir ihtimaldi artık.
- Bu kadar büyük bir masrafı yapmak şirketin hatırından geçmemiş anlaşılan.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hatırından geçmemekte şey zihne uğrayıp sonra kaybolmaz; baştan beri ciddi bir seçenek olarak düşünülmez. Bu yüzden deyim, ihtimal alanının dışında kalmayı daha iyi anlatır.
İki deyim birbirine çok yakındır; ikisi de zihne gelmeyen, düşünülmeyen durumları anlatır. Hatırından geçmemek ise bazen biraz daha bilinçli değerlendirme alanına yaklaşır ve seçenek düşünmeme hissi verir.
Siyasî ihtimallerde, kişisel planlarda, beklenmeyen davranışlarda, büyük masraflarda ve korkulması düşünülen olaylarda özellikle yerini bulur. Çünkü bunların düşünülüp düşünülmemesi, alınacak tavrı ve sonraki hazırlığı doğrudan etkileyen önemli bir ayrımdır.