Anlamı
hâl hatır sormak:
'Herkes içten görünüyor, hatta yıldızımın hiç barışmadığı insanlar bile dostça elimi sıkıyor, hatırımı soruyorlar.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Hatırını sormak deyimi, bir kişinin hâlini, keyfini, sağlığını ve genel durumunu incelikle öğrenmeye çalışmak anlamında kullanılır. Hatır sormakla yakın anlamlıdır; ancak burada ilgi doğrudan belirli bir kişiye yönelmiştir. Kaynak cümlede eskiden yıldızının barışmadığı insanların bile dostça el sıkıp hatırını sorması, deyimin sosyal sıcaklık ve yumuşama yönünü açıkça gösterir. Bu söz, yalnız soru sormayı değil, kişiye değer verdiğini hissettirmeyi de içerir. Ziyarette, telefonda, tesadüfi karşılaşmalarda ve özellikle küslüklerin yumuşadığı anlarda çok doğal duyulur. Cümlede geçtiğinde, sıradan bir konuşma açılışından daha çok gönül gözeten bir ilgi hissedilir. Kısacası hatırını sormak, insan ilişkilerinde sıcaklık, incelik ve kişiye değer verme duygusunu taşıyan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Uzun aradan sonra arayıp hatırını sorması onu gerçekten çok sevindirdi.
- Toplantıdan önce herkes müdürün hatırını sorup yerine geçti sessizce bugün.
- Bir dostun ansızın hatırını sorması bazen bütün uzun günü güzelleştirir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hatırını sormakta amaç yalnız nasıl olduğunu öğrenmek değildir; karşıdaki insana önem verdiğini göstermektir. Bu nedenle söz, ilgi ve gönül bağıyla birlikte düşünülür; kuru bir soru olmaktan çıkar.
Anlam bakımından çok yakındırlar; hatır sormak daha genel kullanılır. Hatırını sormak ise ilgiyi daha doğrudan belirli bir kişiye yöneltir ve bireysel sıcaklık hissini biraz artırır.
Hastalık dönemlerinde, uzun ayrılıklardan sonra, küslüklerin yumuşadığı zamanlarda ve yaşlıların ziyaretlerinde özel değer kazanır. Çünkü böyle anlarda küçük ilgi bile büyük anlam taşır ve ilişkideki samimiyeti görünür kılar.