Anlamı
çok şaşırmak, inanamamak.
Detaylı Açıklama
Hayretten donakalmak deyimi, çok şaşırmak, inanılmaz bir durum karşısında adeta hareket edemez hâle gelmek anlamında kullanılır. Buradaki donakalmak, şaşkınlığın bedene de yansıdığını, kişinin kısa bir süre konuşamaz ya da davranamaz duruma geldiğini anlatır. Bu yüzden deyim, sıradan bir hayret değil, bedensel tepkiye dönüşen yoğun bir şaşkınlık taşır. Beklenmedik olaylar, sarsıcı haberler, olağanüstü görüntüler ya da anlaşılması güç gelişmeler bu sözle anlatıldığında güçlü bir etki yaratır. Cümelde geçtiğinde, kişinin hayreti yüzünden adeta olduğu yerde kaldığı anlaşılır. Kısacası hayretten donakalmak, şaşkınlığın en yoğun hâlini, bedensel tutulma duygusuyla birlikte anlatan çarpıcı bir deyimdir. Bedensel duraksama bu yüzden öne çıkar. Tepki gecikir. Bu an çok belirgindir. Şaşkınlık bedene siner.
Örnek Cümleler
- Kapıda onu görünce bir an hayretten donakaldı, tek söz söyleyemedi.
- Bu sonucu duyunca bütün jüri üyeleri hayretten donakalmış gibiydi salonda.
- Çocuğun anlattıkları karşısında anne hayretten donakalıp yüzüne yalnız baktı sadece.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada şaşkınlık yalnız zihinde kalmaz, bedene de iner ve kişiyi bir süre durdurur. Bu yüzden söz, sıradan şaşmadan çok daha sert ve çarpıcı bir etki yaratır.
Donakalmak, insanın kısa bir an için hareket, söz ve tepki üretmekte zorlandığını gösterir. Böylece hayretin şiddeti yalnız duygu olarak değil, beden üzerindeki etkisiyle de görünür olur.
Sarsıcı haberlerde, ani karşılaşmalarda, inanılması güç sonuçlarda ve akla sığmayan açıklamalarda özellikle yerini bulur. Çünkü bu anlarda kişi gerçekten kısa bir süre donup kalabilir. Şok büyür.