Anlamı
1) öldürmek, ortadan kaldırmak; 2) mec. aşırı derecede yormak, bitkin duruma getirmek: Bu yolculuk bizi helak etti.
Detaylı Açıklama
Helak etmek deyimi, birini öldürmek, ortadan kaldırmak ya da mecaz anlamda aşırı derecede yormak, bitkin düşürmek anlamında kullanılır. Günlük dilde ikinci anlam daha yaygındır; uzun yolculuklar, ağır işler, bitmek bilmeyen uğraşlar ya da yoğun sıkıntılar insanı helak edebilir. Bu söz, yalnız yorgunluğu değil, yorgunluğun eziyet boyutuna vardığını da gösterir. Deyimin sert ses yapısı da bu şiddeti destekler. Bunun yanında edebî veya dinî anlatımlarda ilk anlamıyla, yani yok etmek ve mahvetmek yönüyle de kullanılabilir. Bağlam, hangi anlamın öne çıktığını açıkça belirler. Kısacası helak etmek, zarar verme ya da aşırı yıpratma derecesini yüksek tonda anlatan güçlü bir deyimdir. Bu yüzden abartılı ama etkili bir anlatım gücü taşır.
Örnek Cümleler
- Bu uzun yolculuk bizi helak etmek için özellikle uzatılmış gibiydi sanki.
- Gün boyu bitmeyen evrak işi memurları adeta helak etmek üzereydi.
- Onu böylesine helak etmek kimsenin hakkı değildi, herkes bunu söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Günlük dilde daha çok aşırı derecede yormak ve bitkin bırakmak anlamı baskındır. Bir işin ya da sürecin insanı perişan ettiğini güçlü biçimde anlatmak için kullanılır.
Mahvetmek genel bir bozguna uğratma anlamı taşır. Helak etmek ise daha ağır, daha sarsıcı ve kimi zaman bedensel çöküşe yaklaşan bir yıpratmayı hissettirir. Bu ton onu ağırlaştırır.
Evet, çoğu kullanımda taşır. Kişi gerçekten yok olmamış olsa da çok yorulduğunu ve tükenme noktasına geldiğini daha çarpıcı anlatmak için helak etmek diyebilir. Bu abartı anlatımı canlı tutar.