Anlamı
bütünleşmek, birliktelik özelliği göstermek:
'Çiçeklerle hemhâl olmuş, güya yumuşayarak çadırlar gibi yamru yumru kalmış duvarlar.' -A. Ş. Hisar.
Detaylı Açıklama
Hemhâl olmak deyimi, bir şeyle ya da biriyle bütünleşmek, onunla yakın ruh ve duygu birlikteliği kurmak, aynı hâl içinde bulunmak anlamında kullanılır. Bu söz yalnız fiziksel yakınlığı değil, iç dünyada kurulan uyumu da anlatır. İnsan doğayla, müzikle, bir işle, bir dostla ya da kendi düşüncesiyle hemhâl olabilir. Kaynak cümlede çiçeklerle hemhâl olmuş duvarlar ifadesi, cansız bir varlığa bile ruhsal bir yakınlık yükleyen şiirli bir kullanım sunar. Bu nedenle deyim, özellikle edebî ve duygusal anlatımlarda güçlü bir yer tutar. Kullanıldığında sakinlik, uyum ve iç içelik duygusu belirir. Kısacası hemhâl olmak, bir şeyle derin bir uyum ve bütünleşme kurmayı anlatan zarif ve etkili bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Sabah erkenden bahçeyle hemhâl olmak ona düşündüğünden fazla iyi geldi.
- Usta, ahşapla hemhâl olmak için uzun süre sessizce çalışmayı severdi.
- Yalnız kaldığında müzikle hemhâl olmak, onun en büyük sığınağına dönüşürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyimde yalnız yan yana durma değil, duygu, ruh ve dikkat bakımından yakınlaşma vardır. Kişi kendini temas ettiği şeye içtenlikle bırakmış görünür.
Şiirli, duygusal ve iç dünyayı anlatan metinlerde öne çıkar. Çünkü hemhâl olmak, sıradan ilişkiyi aşan ince bir bütünleşme hissi taşıdığı için edebî dilde çok doğal durur.
Evet, kullanılabilir. Bir zanaatla, işle ya da uğraşla hemhâl olmak denildiğinde kişinin o işe dikkatini, emeğini ve ruhunu kattığı da anlaşılır. Böylece emek de görünür olur.