Anlamı
zor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.
Detaylı Açıklama
Hırsıza beyler de borçlu atasözü, zor kullanan, tehdit eden veya zarar verebilecek kişilerin karşısında en güçlü görünen kimselerin bile boyun eğebileceğini anlatır. Buradaki borçlu olmak gerçek bir mali ilişkiyi değil, mecbur kalmayı ve istemeden taviz vermeyi simgeler. Bu yüzden atasözü, güç ve makamın her zaman koruyucu olmadığını; kaba kuvvet, korku veya tehdit karşısında üstün görünenlerin bile çaresiz kalabileceğini söyler. Halk söyleyişinde gerçekçi, hafif sert ve uyarıcı bir tarafı vardır. Özellikle düzenin bozulduğu, kötü niyetli kişilerin baskı kurduğu durumlarda anlam kazanır. Böylece korku yaratan zorbalığın toplumdaki dengeyi nasıl bozabildiğini anlatan, kısa ama sert bir gözlem cümlesi olarak öne çıkar. Atasözü, gücün tek başına güvence olmadığı düşüncesini de açık biçimde pekiştirir.
Örnek Cümleler
- Köyde zorbalık artınca hırsıza beyler de borçlu sözü yeniden hatırlandı.
- Mahalle bu baskıyı görünce hırsıza beyler de borçlu demeye başladı.
- Korku yayıldığında hırsıza beyler de borçlu olduğu daha iyi anlaşılır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, tehdit ve zor karşısında yalnız zayıfların değil, güçlü görünen kişilerin bile taviz verebildiğini anlatır. Korku, makam ve güç farkını bazen bütünüyle anlamsızlaştırır burada.
Hayır, burada gerçek bir para borcu anlatılmaz. Söz, zor karşısında istemeden boyun eğmeyi, mecbur kalmayı ve baskıya karşı tam direnememeyi simgeler; yani güçlü görünen kişinin bile şartlar karşısında geri adım atabildiğini gösterir.
Zorbalığın, tehdidin, korkutmanın veya suç gücünün etkili olduğu ortamlarda uygun düşer. En güçlü kişilerin bile rahat davranamadığı, geri adım attığı zamanları açıkça anlatmak için kullanılır.