Anlamı
sona ermek, bitmek.
Detaylı Açıklama
Hitam bulmak, bir sürecin, konuşmanın, törenin, tartışmanın ya da belirli bir devrin sona ermesini anlatan daha çok yazı diline ve resmî anlatıma yakın bir deyimdir. Hitam kelimesi gündelik konuşmada sık geçmediği için deyim, kendiliğinden daha seçkin ve ağırbaşlı bir ton taşır. Bu nedenle sıradan bitmek demekten daha özenli bir ifade değeri vardır. Özellikle bildirilerde, eski metinlerde, edebî anlatımlarda ve resmî konuşmalarda tercih edilir. Bir toplantı hitam bulabilir, bir dönem hitam bulabilir ya da bir çekişme uzun zaman sonra hitam bulmuş sayılabilir. Deyim yalnız sonlanmayı değil, belli bir tamamlanma duygusunu da sezdirir. Böylece bitişin daha düzenli, daha ciddi ve daha çerçeveli hissedildiği durumlarda etkili bir karşılık sunar.
Örnek Cümleler
- Saatler süren toplantı nihayet akşama doğru hitam bulmak üzere sakinleşti.
- Mahkemedeki tartışma son tanığın dinlenmesiyle resmen hitam bulmak sayıldı bugün.
- Uzun süren sessizlik, yaşlı adamın sözleriyle bir anda hitam bulmak zorunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hitam bulmak, bir sürecin ya da olayın sıradan biçimde değil, daha düzenli, daha çerçeveli ve çoğu zaman resmî bir havada sona ermesini anlatır. Tamamlanma hissi de verir.
Çünkü hitam kelimesi eski ve özenli bir kullanım taşır. Bu da deyimi resmî, edebî ve ağırbaşlı anlatımlarda daha uygun hâle getirir. Üslup ağırlığı buradan doğar.
Bitmek genel ve yalın bir ifadedir; hitam bulmak ise daha seçkin, tamamlanmış ve çerçeveli bir sona eriş duygusu verir. Resmiyet duygusu daha belirgindir. Tamamlanmışlık duygusu da taşır.