Anlamı
yüz ve davranışları gülünç olan (kimse).
Detaylı Açıklama
İbiş gibi deyimi, yüzü, tavrı veya hareketleri gülünç görünen kimseler için kullanılan küçümseyici ve alaylı bir benzetmedir. İbiş tipi geleneksel halk tiyatrosunda komik, biraz sakar, bazen de hafif budala görünen bir karakteri çağrıştırdığı için deyim bu tarihî çağrışımı bugüne taşır. Bu nedenle yalnız fiziksel görünüşü değil, davranışın taşıdığı komikliği de anlatabilir. Birinin giyinişi, bakışı, konuşması ya da ortamdaki yersiz tavrı “ibiş gibi” bulunabilir. Söz çoğu zaman hafif küçümseme içerir; dolayısıyla övgü amacıyla kullanılmaz. Cümlede geçtiğinde, kişide ciddiyet eksikliği ve gülünçlük izlenimi doğduğu hemen anlaşılır. Kısacası ibiş gibi, hem görünüşte hem davranışta komik ve hafif mahcup edici bir durumu canlı halk diliyle anlatan yerleşik bir benzetmedir.
Örnek Cümleler
- Koskoca toplantıya ibiş gibi sırıtıp gelmesi kimsenin hoşuna gitmedi doğrusu.
- Saçını öyle yapınca aynada kendine bakıp ibiş gibi durduğunu fark etti.
- Çocuk, büyüklerin ortasında ibiş gibi şakalar yapınca annesi hemen susturdu onu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yalnız yüzü ya da kılığı değil, kişinin davranışındaki gülünçlüğü de hedef alabilir. Bu yüzden hem görünüş hem tavır birlikte alaya alınmış olabilir ve ciddiyet eksikliği daha belirginleşir.
Çünkü söz, kişiyi yalnız komik bulmakla kalmaz; onda ciddiyet ve ağırlık eksikliği de sezer. Bu da benzetmeye hafif aşağılayıcı bir hava katar ve sosyal rahatsızlığı hissettirir.
Uyumsuz giyim, yersiz şaka, abartılı mimik veya bulunduğu ortama yakışmayan tavırlar için daha doğal kullanılır. Deyim, komik görünümle sosyal uygunsuzluğu birlikte işaret eder ve alay tonunu güçlendirir.