Anlamı
hayvanların işe yarayıp yaramayacakları görünüşlerinden belli olur ancak insanların kötü huylu olup olmadıkları dışarıdan anlaşılamaz.
Detaylı Açıklama
İnsanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındadır atasözü, insanların gerçek niyet ve karakterlerinin dış görünüşten anlaşılamayacağını anlatır. Buradaki alaca, hayvanda gözle görülen işaret ve kusur anlamına yaklaşırken, insanda iç yapıya ve gizli huylara işaret eder. Bu yüzden atasözü özellikle insan tanıma, güven, dost seçme ve dış görünüşe aldanmama konularında söylenir. Hayvanın dışı neyse odur; ama insanın iç dünyası çoğu zaman yüzüne yansımaz. Cümlede kullanıldığında dikkat, kuşku ve tecrübe duygusu belirir. Atasözü, yalnız görünene bakarak hüküm vermenin sakıncasını açık biçimde hatırlatır. İnsan ilişkilerinde acele hükmün ne kadar yanıltıcı olabileceğini de güçlü biçimde gösterir. Kısacası bu söz, insanın gerçek yüzünü anlamak için zamana ve dikkatli gözleme ihtiyaç olduğunu anlatan derin bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Dedem yeni tanıştığı biri için insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındadır dedi.
- Güler yüzüne aldanma; insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındadır unutma.
- Usta, çırak seçerken insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındadır diye uyardı.
Kökeni ve Hikayesi
Atasözü, hayvanlarda görünüşten anlaşılan niteliklerle insanın gizli karakterini karşılaştıran gözlemden doğmuş; dışa aldanmamayı öğütleyen bir kalıba dönüşmüştür.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın gerçek karakterinin dış görünüşten hemen anlaşılamayacağını söyler. Bu yüzden yalnız yüz, söz ya da kıyafetle insan hakkında kesin hüküm vermemek gerektiğini özellikle güçlü biçimde vurgular.
Çünkü hayvanda işe yararlılık ve kusur çoğu zaman dıştan görülebilir. İnsan ise iç niyetini gizleyebildiği için aynı kolaylıkla okunamaz; atasözü bu temel farkı buradan kurar.
Evet, özellikle güven ilişkileri, iş hayatı ve sosyal çevre seçiminde bugün de çok günceldir. İnsan tanımanın zaman isteyen bir iş olduğunu etkili ve açık biçimde anlatır.