Anlamı
1) izin, onay almak:
'Bir çift ayakkabı almak için dahi ondan icazet almak zorunda kalıyorum.' -A. Kulin. 2) diploma almak.
Detaylı Açıklama
İcazet almak deyimi, bir kişiden, makamdan ya da otoriteden izin ve onay almak anlamına gelir. Geleneksel kullanımda bir ustadan, şeyhten veya hocadan yetki alma çağrışımı da taşır; bu yüzden yalnız sıradan izin istemekten daha ağır bir tınısı vardır. Günlük dilde ise bir işi yapabilmek için kararı elinde tutan kişiden onay almak anlamında geniş biçimde kullanılabilir. Ayrıca eğitim ve dinî bağlamlarda belge ya da yetki anlamı da bulunur. Cümlede geçtiğinde, kararın kişinin tek başına veremeyeceği bir yerde durduğu anlaşılır. Bu da deyime hiyerarşi, yetki ve bağlılık duygusu katar. Kısacası icazet almak, bir adım atabilmek için üstten onay beklemeyi ve meşruiyet arayışını anlatan eski ama hâlâ anlaşılır bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bu değişikliği yapmadan önce patrondan icazet alması gerektiğini söyledi.
- Talebe, yıllar süren eğitimin ardından hocasından icazet alabilmek için bekledi.
- Aile büyüklerinden icazet almayı istemesi kararı ne kadar önemsediğini gösterdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sözde yalnız geçici bir serbestlik değil, otorite tarafından uygun görülme duygusu vardır. Bu yüzden hiyerarşi, bağlılık ve meşruiyet arayışı daha güçlü hissedilir; kişi tek başına karar vermez.
Aile büyüklerinden onay beklenen durumlarda, eğitim ve tasavvuf geleneğinde, idarî izinlerde ve yetki gerektiren işlerde özellikle belirgindir. Söz, kararın tek elde olmadığını gösterir ve bağlılık ilişkisini açığa çıkarır.
Resmiyet, eski üslup ve otoriteye bağlılık havası katar. Kişinin serbest davranmadığı, bir üst iradenin onayını aradığı açık biçimde sezilir; söz bu yüzden hiyerarşik bir düzen kurar.