Anlamı
bir şeyi yapmayı düşünmek.
Detaylı Açıklama
İçinden geçirmek deyimi, bir şeyi yapmayı düşünmek, zihninde planlamak veya tasarlamak ama henüz dile getirmemek ya da eyleme geçmemek anlamında kullanılır. Kişinin aklından bir fikir, bir niyet veya bir istek geçer; bu düşünce henüz ham hâldedir, paylaşılmamıştır ve gerçekleşmemiştir. 'Geçirmek' fiili burada düşüncenin zihin sahnesinden süzülmesini, oradan akıp gitmesini anlatır; bazen kalıcıdır, bazen uçup gider. Deyim, insanların iç dünyasının zenginliğini yansıtır: söylenmemiş sözler, yapılmamış eylemler, kurulmuş hayaller hep 'içinden geçirilir'. Günlük konuşmada çok yaygındır ve özellikle itiraf bağlamında kullanılır: 'Aslında şunu yapmayı içimden geçirmiştim' gibi. Edebiyatta karakter iç dünyasını okuyucuya açmak için bu deyim en doğal araçtır ve iç monologların başlangıç noktasını oluşturur.
Örnek Cümleler
- İstifa etmeyi içinden geçirdi ama cesaret edip söyleyemedi.
- İçinden geçirip de bir türlü açığa vuramadığı sözleri artık söylemenin zamanı gelmişti.
- Tatile çıkmayı içimden geçiriyorum ama bu ay bütçe uygun değil.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Düşünmek' daha bilinçli ve sistematik bir zihinsel aktivitedir. 'İçinden geçirmek' ise daha spontane, daha kısa süreli ve daha az yapılandırılmış bir düşüncedir. Bir fikir zihninden geçer; bunu derinlemesine analiz etmemiştir ama kafasına takılmıştır. Biri iradi, diğeri yarı otomatik bir süreçtir.
Genellikle evet; henüz paylaşılmamış, dile getirilmemiş düşünceler için kullanılır. Ancak geçmişte yaşanmış bir düşünceyi anlatırken de söylenir: 'O gün şunu yapmayı içimden geçirmiştim.' Bu durumda gizlilik değil, o anki zihinsel süreç betimlenmiş olur.
Karakterin iç dünyasını okuyucuya açmanın en doğal yoludur. Yazar, karakterin söylemediği ama düşündüğü şeyleri bu deyimle aktarır ve okuyucu karakterin gerçek niyetini, gizli arzularını veya bastırılmış duygularını öğrenir. İç monolog ve bilinç akışı tekniklerinde çok sık başvurulan bir kalıptır.