Anlamı
dertlendirmek, üzmek.
Detaylı Açıklama
İçine dokunmak deyimi, bir kişiyi dertlendirmek, üzmek, onun iç dünyasına acı veren bir etkide bulunmak anlamında kullanılır. 'Dokunmak' fiili burada fiziksel bir temas değil, duygusal bir etki anlatır; dışarıdan gelen bir söz, bir davranış veya bir olay kişinin hassas noktasına dokunmuş ve onu üzmüştür. Deyim, 'içine dokundu' biçiminde geçmişe dönük kullanıldığında zaten olmuş bir olayın etkisini betimler. Günlük konuşmada yaygındır ve genellikle yakın ilişkilerdeki kırılmalarda söylenir: bir eşin, bir arkadaşın veya bir aile üyesinin sözü veya davranışı kişinin içine dokunmuştur. Söz, acının kaynağının dış dünyada ama etkisinin iç dünyada olduğunu vurgular. Fiziksel temas ile duygusal etki arasında kurulan bu köprü Türkçenin beden-duygu metaforlarının tipik bir örneğidir.
Örnek Cümleler
- Arkadaşının o alaycı sözü içine dokundu, günlerce düşündü o cümleyi.
- Çocuğun yalnız kalması annesinin içine dokunuyor, bir çare arıyor.
- Komşunun o bakışı içime dokundu, sanki beni küçümsüyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Gücüne gitmek' daha çok onur ve gurur meselesidir; kişi küçümsenmiş veya hafife alınmış hisseder. 'İçine dokunmak' ise daha genel bir üzüntüyü anlatır; sadece gurur değil, merhamet, endişe veya hüzün de kişinin içine dokunabilir. Birinin kapsamı daha dar, diğerinin daha geniştir.
Hayır, bazen farkında olmadan söylenen bir söz veya yapılan bir davranış da kişinin içine dokunabilir. Karşı tarafın niyeti kötü olmayabilir ama etkisi yine de acıtıcıdır. Deyim sonuca odaklanır: niyet ne olursa olsun, etki içe dokunmuştur ve acı hissedilmektedir.
Ağırlıklı olarak olumsuz bağlamda, üzüntü ve keder anlamında kullanılır. Ancak nadir durumlarda güzel bir şeyin de kişinin içine dokunması mümkündür: bir şarkı, bir sahne veya bir hatıra kişiyi derinden etkileyerek içine dokunabilir. Bu kullanımda acıdan çok duygulanma tonu baskındır.