Anlamı
bir kimsenin, bir şeyin değerini ancak o konuda uzmanlığı olanlar bilir.
Detaylı Açıklama
İnsan kıymetini insan bilir atasözü, gerçek değerin ancak onu anlayacak nitelikte olan kişiler tarafından fark edilebileceğini anlatır. Burada yalnız insanın değil, emeğin, sözün, bilginin ve sanatın değeri de düşünülür. Herkes aynı ölçüye sahip olmadığı için değerli olanı da herkes aynı açıklıkla göremez. Bu yüzden atasözü özellikle emeği anlaşılmayan, sözü hafife alınan ya da yeteneği geç fark edilen kişiler için söylenir. Cümlede kullanıldığında biraz sitem, biraz teselli ve derin bir gözlem duygusu doğar. Söz, değerlendirmenin de bir olgunluk ve seviye meselesi olduğunu hatırlatır. Kısacası insan kıymetini insan bilir, gerçek değerin ancak onu anlayacak nitelikteki kişilerce fark edileceğini anlatan güçlü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Usta öğretmen sessizce gülümsedi ve insan kıymetini insan bilir dedi.
- Yıllarca görmezden geldikleri sanatçıyı sonunda anlayınca insan kıymetini insan bilir sözünü hatırladık.
- Babasının emeğini küçümseyenlere karşı annesi insan kıymetini insan bilir diyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Atasözü, kıymet takdirinin ancak benzer seviyedeki ya da bilinçteki kişilerce yapılabileceği yönündeki eski halk gözleminden doğmuştur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek değerin herkes tarafından değil, onu anlayacak bilgiye, görgüye ve olgunluğa sahip kişiler tarafından fark edileceğini anlatır. Değer bilmek de ayrıca önemli bir yetkinlik sayılır.
Çünkü çoğu zaman sözü söyleyen kişi, değerli olanın anlaşılmadığını görmektedir. Bu yüzden atasözü hem teselli hem de ince bir kırgınlık taşıyabilir içinde kolayca uzun süre.
Dolaylı olarak evet; çünkü ikisinde de görme ve anlama yetisi öne çıkar. Ancak ibret almak olaydan ders çıkarmayı, bu atasözü ise değeri seçebilecek insan niteliğini vurgular.