Anlamı
öç almak:
'Gözlerimi kapadım ve ilk defa erkeklerden intikam almayı düşünerek kendimi koyuverdim.' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
İntikam almak deyimi, bir kimsenin kendisine yapılan kötülük, haksızlık ya da aşağılamaya karşılık vermek istemesini anlatır. Burada amaç yalnız zararı gidermek değil, karşı tarafa aynı acıyı tattırma düşüncesidir. Bu yüzden deyim çoğu zaman öfke, kırgınlık, gurur yarası ve hesaplaşma duygularıyla birlikte kullanılır. Ancak intikam almak sözü her zaman haklı bir karşılık anlamı taşımaz; çoğu durumda duygunun yıkıcı tarafını da hissettirir. Cümlede kullanıldığında sertlik, kararlılık ve içten içe büyüyen bir hesap duygusu belirir. Bu yönüyle adalet arayışından ayrılır; çünkü amaç denge kurmaktan çok öç duygusunu yatıştırmaktır. İnsanın içini kemiren kin duygusunu da açıkça görünür hâle getirir. Kısacası intikam almak, haksızlığa karşı öfkeyle karşılık vermeyi anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca içten içe intikam alma düşüncesiyle yaşadığını sonunda itiraf etti.
- Filmde kahraman kardeşinin ölümünden sonra intikam aldı ve huzura kavuştu.
- Bu kadar kinle intikam almaya çalışması herkesi ayrıca korkuttu ve düşündürdü.
Kökeni ve Hikayesi
Deyim, Arapça kökenli intikam kelimesinin halk dilinde yerleşmesiyle oluşmuş; öç alma düşüncesini doğrudan ve sert biçimde anlatan yaygın bir kalıp hâline gelmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, aynı şey değildir. Adalet aramak hakkın yerini bulmasını isterken, intikam almak çoğu zaman öfkenin ve kişisel öç duygusunun tatmin edilmesini amaçlar daha doğrudan biçimde.
Öfke, kırgınlık ve hesaplaşma isteği baskındır. Çünkü kişi uğradığı zararın karşılıksız kalmasını kabul etmez ve bunu bizzat dengelemek ister; kin duygusu burada daha belirginleşir iyice.
Çoğu kullanımda olumsuz çağrışır; çünkü yıkıcı sonuçlara açık bir duyguyu taşır. Yine de anlatılarda karakterin ruh hâlini göstermek için sıkça ve etkili biçimde kullanılır orada.