Anlamı
azmak, ele avuca sığmaz bir durum almak.
Detaylı Açıklama
İpini kırmak deyimi, bir kimsenin sınır tanımaz, taşkın, söz dinlemez ya da ele avuca sığmaz bir hâl almasını anlatır. Buradaki ip, kişiyi tutan ölçü, denetim ve terbiye bağını temsil eder. Bu bağ kırıldığında kişi daha başına buyruk, daha dizginsiz ve daha zor yönetilir bir hâle gelir. Bu yüzden söz özellikle çocuklar, gençler ya da birden aşırılığa kayan davranışlar için kullanılır. Cümlede kullanıldığında hafif yakınma, sitem ve kontrol kaybı duygusu belirir. Kimi zaman yalnız yaramazlık değil, aşırı cesaret ve taşkınlık da hissedilir. Ölçünün kaybolmasıyla birlikte çevrenin tedirginliği de bu sözde sezilir. Kısacası ipini kırmak, kişinin ölçüsünü kaybedip zapt edilmesi zor bir hâle gelmesini anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Mahallenin yaramazı yaz tatilinde iyice ipini kırdı, ele avuca sığmaz oldu.
- Yeni para görünce çocuk ipini kırıp savruk harcamalara yöneldi hemen.
- Bu kadar serbest bırakılırsa sonunda ipini kırması kaçınılmaz olur dedi babası.
Kökeni ve Hikayesi
Deyim, hayvanı ya da nesneyi bağlı tutan ipin kırılmasıyla denetimin kaybolması düşüncesinden doğmuş, insan davranışlarına uyarlanmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kişinin ölçüsüz, taşkın ve ele avuca sığmaz bir hâle gelmesini anlatır. Böylece onu tutan denetimin ya da terbiyenin zayıfladığı düşünülür açıkça burada hemen iyice.
Hayır, her zaman kötü niyet olmayabilir. Bazen yalnız denetimsizlik, aşırı özgürlük ya da taşkın enerji nedeniyle de böyle söylenir rahatça burada da sıkça çoğu kez.
Benzer görünse de anlamları ayrıdır. İpi kırmak savuşup gitmeyi, ipini kırmak ise kişinin dizginlenemez bir yapıya kaymasını anlatır daha belirgin biçimde burada açıkça insana yine.