Anlamı
zaten var olan ve herkesin işine yarayan bir şeyin yanına aynı işi görmek üzere benzerini yapmak boşunadır.
Detaylı Açıklama
Irmak kenarına çeşme yapılmaz atasözü, zaten bolca bulunan, herkesin yararlandığı ya da ihtiyacı karşılayan bir şeyin yanına aynı işi yapan başka bir şeyi koymanın gereksiz olduğunu anlatır. Bu söz yalnız maddi israfı değil, akılsız planlamayı ve yerinde olmayan çabayı da eleştirir. İnsan bazen ihtiyaç olmayan yere emek, para ve zaman harcar; atasözü tam da bu ölçüsüzlüğü hedef alır. Yer seçimi, öncelik belirleme ve fayda hesabı bakımından çok öğreticidir. Bugün proje planlamasında, yatırım kararlarında, kurum işleyişinde ve günlük hayatta rahatlıkla kullanılabilir. İçinde sade ama keskin bir verimlilik düşüncesi vardır. Kısacası ırmak kenarına çeşme yapılmaz, gereksiz tekrarın ve boş yatırımın anlamsızlığını anlatan yerleşik bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Zaten dolu olan pazara aynı dükkânı açmak için ırmak kenarına çeşme yapılmaz dediler.
- Müdür, işleyen sisteme aynı görevi yapan yeni birim kurmak isteyenlere ırmak kenarına çeşme yapılmaz diye karşı çıktı.
- Köyde su sıkıntısı yokken yeni kuyu açmaları, ırmak kenarına çeşme yapılmaz sözünü akla getirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
En çok ihtiyaç olmayan yere aynı işi yeniden kurmayı ve kaynakları gereksiz yere harcamayı eleştirir. Böylece emek ile fayda arasındaki dengeyi hatırlatır ve öncelik duygusunu güçlendirir.
Yatırım planlamasında, kurum yapılanmasında, proje üretiminde ve gündelik kararlerde rahatça kullanılabilir. Özellikle gereksiz tekrarların önüne geçmek için çok uygundur ve kaynak israfını eleştirir doğrudan, açıkça.
Çünkü çağ değişse de yanlış yere kaynak ayırmak, aynı işi gereksiz yere çoğaltmak ve önceliği şaşırmak hâlâ çok görülen bir hatadır. Atasözü bu yüzden eskimez.