Anlamı
ırzına geçmek.
Detaylı Açıklama
Irzını bozmak ifadesi, cinsel dokunulmazlığa ağır saldırıyı anlatan eski ve sert söyleyişlerden biridir. Günümüzde doğrudan ve açık hukuki dille anlatılan suçların eski dildeki karşılıklarından biri olarak görülür. İfade, mağdurun bedenine ve kişisel alanına zorla müdahale edilmesini, yani çok ağır bir ihlali dile getirir. Bu nedenle hafif bir söz gibi ele alınamaz; şiddet ve travma barındıran ciddi bir bağlama aittir. Edebî eserlerde, tarihî anlatılarda ve bazı resmî kayıtlarda rastlanabilse de kullanımında dikkat gerekir. Sözcük seçimindeki sertlik, anlatılan olayın ağırlığından gelir. Tarihî dil izini taşıdığı için bugünkü okuyucuda ayrıca mesafe duygusu uyandırır. Kısacası ırzını bozmak, cinsel saldırıyı eski dil üzerinden aktaran son derece ciddi ve hassas bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Eski metinde failin genç kızın ırzını bozduğu açıkça yazılıyordu, mahkûmiyet kesinleşmişti.
- Tarihî kayıtta kurbanın ırzının bozulduğu ifadesi olayın ağırlığını açıkça gösteriyordu.
- Davada tanık, sanığın mağdurun ırzını bozduğunu gördüğünü titreyen bir sesle anlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü günümüz dilinde aynı suç daha açık ve doğrudan hukuk terimleriyle anlatılmaktadır. Bu söz ise eski anlatım alışkanlığını ve tarihî söyleyiş biçimini taşır belirgin olarak.
Çünkü cinsel saldırı ve mağduriyet içeren çok ağır bir ihlali anlatır. Bu yüzden kullanımı yalnızca ciddi bağlamlarda ve dikkatli bir dille yapılmalıdır özellikle, özenle ve sorumlulukla.
Daha çok tarihî belgelerde, eski romanlarda ve geçmiş dönem hukuk dilini aktaran metinlerde karşımıza çıkar. Güncel kullanımda ise daha temkinli ve açık terimler tercih edilir.