Anlamı
aklı başında kimselerin sahip çıkmadığı iş, aşağılık kimselerin elinde kalır.
Detaylı Açıklama
Issız eve it buyruk atasözü, sahipsiz ve denetimsiz kalan yerde değersiz ya da uygunsuz kimselerin söz sahibi olacağını anlatır. Buradaki ev, gerçek bir mekân olabileceği gibi bir kurum, bir iş, bir düzen ya da bir topluluk da olabilir. Sahiplik ve sorumluluk boşluğu oluştuğunda orayı ehil olmayanların doldurması kolaylaşır. Atasözü bu yüzden sadece fiziksel ıssızlığı değil, otorite ve düzen eksikliğini de eleştirir. İçinde güçlü bir toplumsal gözlem vardır. Boşluğu dolduran kişinin niteliği, sözün asıl uyarısını daha da sertleştirir. Sahipsizlik ile nitelik kaybı arasındaki bağ, burada açıkça kurulmuştur. Kısacası ıssız eve it buyruk, boş bırakılan yerlerin uygun olmayan kişilerce yönetilmesini anlatan sert ve uyarıcı bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Dernek aylarca ilgisiz kalınca herkes ıssız eve it buyruk sözünü hatırladı.
- Dükkân başıboş bırakılınca mahalleli ıssız eve it buyruk demekte haklı çıktı.
- Yönetim çekilince küçük çıkar peşindekiler öne geçti; tam da ıssız eve it buyruk oldu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sahipsiz bırakılan işlerin, kurumların ya da mekânların ehil olmayan kişilerin eline geçmesine dikkat çeker. Düzen boşluğu ile niteliksiz yönetim arasındaki ilişkiyi açıkça gösterir ve sonucu hatırlatır.
Hayır, burada ev çoğu zaman kurum, düzen, aile çevresi ya da sorumluluk alanı gibi daha geniş anlamlarda kullanılır. Yani mecaz gücü oldukça yüksektir ve sözü birçok alana taşır.
Çünkü insanlar yalnız bireyleri değil, yönetimsiz bırakılan yapıları da izleyerek böyle bir sonuca varmıştır. Söz, deneyimle oluşmuş bir düzen uyarısı taşır ve toplumsal hafızayı yansıtır.