Anlamı
ıssız, tenha duruma gelmek, tenhalaşmak.
Detaylı Açıklama
Issızlık çökmek deyimi, bir yerin zamanla veya bir olayın ardından tenhalaşması, insan sesinden arınıp boş bir havaya bürünmesi anlamında kullanılır. Burada çökme sözü, sessizliğin ve boşluğun adeta yukarıdan aşağıya inip ortamı kaplamasını hissettirir. Bu yüzden anlatım yalnız sayıca azalmayı değil, atmosfer değişimini de verir. Pazar yerleri, sokaklar, köyler ve büyük evler için çok uygun düşer. Aynı zamanda hüzün, terk edilmişlik ve dinginlik gibi farklı duygular da taşıyabilir. Sessizliğin ağırlık kazanması, deyimin sahne kurma gücünü belirginleştirir. Zamanın ağırlaştığı hissi de bu söyleyişte güçlü biçimde yer alır. Kısacası ıssızlık çökmek, bir yerin üzerine sessiz ve boş bir havanın yayılmasını anlatan etkili bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Fuar kapanınca meydanın üstüne bir anda ıssızlık çöktü, rüzgârdan başka ses yoktu.
- Düğün dağıldıktan sonra geniş avluya ıssızlık çöktü, herkes derinden duygulandı.
- Son otobüs kalkınca kasabanın caddelerine ıssızlık çöktü, gece daha da ağırlaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çökme sözü, tenhalığın yavaş yavaş değil birden ve bütün ağırlığıyla ortama yayılmasını güçlendirir. Böylece yalnız görüntü değil, atmosfer de belirginleşir ve daha baskınlaşır iyice orada.
Sokaklar, meydanlar, köyler, büyük evler, düğün sonrası avlular ve kalabalığın çekildiği her yer için çok uygun bir kullanımdır. Sessizlik duygusu burada belirleyicidir ve mekânın ruhunu değiştirir.
Evet, kimi zaman huzur ve dinginlik, kimi zaman hüzün ve terk edilmişlik çağrıştırır. Bu nedenle bağlama göre yumuşak ya da kasvetli bir ton kazanabilir ve anlatımı derinleştirir.