Anlamı
çok kırmızı.
Detaylı Açıklama
Istakoz gibi deyimi, bir kişinin yüzünün ya da bedeninin aşırı derecede kızarmasını anlatmak için kullanılır. Bu kızarıklık güneş yanığı, utanç, öfke, sıcak ya da aşırı içki gibi farklı nedenlerden doğabilir. Benzetmenin gücü, ıstakozun belirgin kırmızı görüntüsünden gelir. Bu yüzden anlatım oldukça görseldir ve söylenen kişiyi hemen göz önüne getirir. Bazen alaycı, bazen şakacı bir ton taşır; nadiren sadece düz betimleme olarak kalır. Benzetmenin abartılı yapısı, sözün mizahi yanını ayrıca canlı tutar. Kızarıklığın derecesini tek hamlede göstermesi, deyimi çok kullanışlı yapar. Görüntü ile duygunun birleşmesi, benzetmeyi daha da etkili kılar. Kısacası ıstakoz gibi, aşırı kızarmış görünümü canlı ve hafif mizahi biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Denizde saatlerce kalınca omuzları ıstakoz gibi kızarıp canını yakmaya başladı.
- Patronun karşısında mahcup olunca çocuk ıstakoz gibi kesildi ve konuşamadı.
- Fırının başında çalışmaktan yüzü ıstakoz gibi olmuştu ama işine devam etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Güneşte yanma, utançtan kızarma, öfkeden yüzün alevlenmesi ya da aşırı sıcak altında kalma gibi durumlarda en çok bu deyim kullanılır ve görünüşü hemen somutlaştırır göz önünde.
Çünkü ıstakozun belirgin kırmızı rengi zihinde hemen canlanır. Dinleyen kişi bu benzetmeyle kızarmanın derecesini kolayca gözünde büyütebilir ve abartılı bir sahne kurabilir rahatça zihninde hemen.
Evet, özellikle utanç verici ya da komik bir durumda kişinin görünüşünü anlatırken hafif alaycı ve şakacı bir ton taşıyabilir. Bu da deyimi canlı kılar ve gülümsetir.