Anlamı
istirham etmek.
Detaylı Açıklama
İstirhamda bulunmak deyimi, birinden nazik ve saygılı biçimde bir şey rica etmek anlamına gelir. Buradaki vurgu yalnız istemekte değil, istemenin üslubundadır. Bu nedenle söz, resmî yazışmalarda, mahkemelerde, bürokratik dilde ve saygılı konuşma ortamlarında sıkça kullanılır. Günlük dilde ise daha çok ölçülü, ağırbaşlı ve biraz eski tınlayan bir ifade olarak duyulur. Bir talebin sert emir ya da kaba baskı taşımadan dile getirildiğini gösterir. Böylece konuşana ya da yazana nezaket kazandırır. Üslubun talebin kendisi kadar önemli olduğunu ayrıca sezdirir. Talebin kabul edilmese bile saygı çerçevesinde sunulduğunu da açıkça hissettirir. Kısacası istirhamda bulunmak, bir isteği edepli ve saygılı bir dille yöneltmeyi anlatan yerleşik ve zarif bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Müdürden kısa bir ek süre için istirhamda bulundu.
- Yaşlı kadın, sıranın bozulmaması için herkesten sakin olmalarını istirhamda bulunarak rica etti.
- Dilekçede cezanın hafifletilmesi konusunda mahkemeden açıkça istirhamda bulunuluyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü rica etmeyi doğrudan değil, saygılı ve belli bir usul içinde anlatır. Bu yapı sözün bürokratik ve ağırbaşlı tonunu güçlendirir açıkça belirgin biçimde günlük kullanımda.
Anlamca yakındır; ancak istirhamda bulunmak daha resmî, daha eski ve daha saygılı duyulur. Rica etmek ise günlük dilde daha yaygındır bugün günlük kullanımda açıkça da zaten oldukça çok.
Mahkeme, resmî yazı, makam konuşması ve ölçülü hitap gerektiren ortamlarda daha uygun düşer. Böylece isteğin üslubu da önem kazanır belirgin biçimde orada özellikle iyice daha.