Anlamı
1) karar vermek:
'Çeşmeler yaptırdım sular içmeye / Kavlükarar ettim alıp kaçmaya' -Halk türküsü. 2) birlikte söz vermek.
Detaylı Açıklama
Kavlükarar etmek deyimi, bir konuda karar vermek veya birlikte söz vererek anlaşmak anlamına gelir. Kavlükarar ifadesi Arapça kökenli olup kavl söz, karar ise kesin hüküm demektir. Bu deyim eski Türkçe ve halk edebiyatında kullanılmış olup günümüzde yazılı dilde pek karşılaşılmaz. Halk türkülerinde ve divan edebiyatında örneklerine rastlanır. Anadolu kültüründe söz vermenin ve anlaşmanın büyük önem taşıdığı dönemlerde bu ifade yaygın biçimde kullanılırdı. Deyim hem bireysel karar almayı hem de karşılıklı sözleşmeyi kapsar. Özellikle aşk, evlilik ve kaçma gibi konularda verilen kararları anlatmak için tercih edilmiştir. Türk dilinin zengin söz varlığını yansıtan bu deyim, tarihî ve kültürel derinlik taşıyan bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Genç çift ailelere haber vermeden gizlice kavlükarar edip köyden ayrıldı.
- Esnaflar kendi aralarında kavlükarar ederek fiyatları sabit tutmaya karar verdi.
- Halk türküsünde âşık, sevgilisiyle kavlükarar ettiğini ama sözünün tutulmadığını anlatıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, bir konuda kesin karar vermek veya birlikte söz vererek anlaşmak anlamına gelir. Kavlükarar Arapça kökenli bir bileşik sözcük olup söz ve karar anlamlarını bir arada taşır.
Günlük konuşma dilinde artık kullanılmamaktadır. Ancak halk türkülerinde, eski edebiyat metinlerinde ve tarihî belgelerde bu deyime sıkça rastlanır. Daha çok arkaik bir ifade olarak bilinir.
Özellikle aşk, evlilik, kaçma ve ticaret gibi konularda karşılıklı söz verme ve anlaşma durumlarında kullanılırdı. Bireysel karar alma süreçlerinde de tercih edilen bir ifadeydi. Bu ifade Türk kültüründe derin köklere sahip olup günlük hayatta yaygın biçimde kullanılmaktadır.