Anlamı
engellemek, sınırlamak, takyit etmek:
'Kanun ... kamuoyunun serbestçe oluşmasını engelleyici kayıtlar koyamaz.' -Anayasa.
Detaylı Açıklama
Kayıt koymak deyimi, bir şeyi engellemek, sınırlamak veya kısıtlama getirmek anlamına gelir. Kayıt burada kural ve sınırlama, koymak ise o kuralı yerleştirmek demektir. Hukuk alanında yasalar ve yönetmelikler kayıt koyma aracı olarak kullanılır. Anayasa hükümleri temel haklara getirilen kayıtları belirler. Günlük hayatta ise bir kişinin başka birinin davranışlarını sınırlaması anlamında tercih edilir. Türk devlet geleneğinde kayıt koyma yetkisi önemli bir güç göstergesidir ve resmî metinlerde sıkça geçer. Deyim hem somut yasal düzenlemeleri hem de kişiler arası ilişkilerdeki sınır çizmeyi anlatır. Hukuk diline, siyasi söyleme ve günlük konuşmaya nüfuz etmiş yaygın bir ifadedir. Otorite ve denetim kavramlarını güçlü biçimde betimler. Özellikle demokratik toplumlarda temel haklara konulan kayıtların orantılılık ilkesine uygun olması büyük önem taşır ve bu deyim o hassasiyeti yansıtır.
Örnek Cümleler
- Belediye yeni yapılaşmalara kayıt koyarak yeşil alanları koruma altına aldı.
- Anayasa mahkemesi ifade özgürlüğüne orantısız kayıt koyan yasayı iptal etti.
- Babam harcamalarıma kayıt koyunca bütçemi daha dikkatli yönetmeye başladım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, bir şeyi engellemek, sınırlamak veya kısıtlama getirmek anlamına gelir. Hem yasal düzenlemelerdeki sınırlamaları hem de kişiler arası ilişkilerdeki kısıtlamaları anlatmak için kullanılır. Bu ifade Türk dilinde yaygın biçimde kullanılmaya devam etmektedir.
Yasalar ve yönetmelikler aracılığıyla temel haklara veya özgürlüklere getirilen sınırlamaları ifade etmek için kullanılır. Anayasa metinlerinde ve mahkeme kararlarında sıkça geçen bir ifadedir. Farklı bağlamlarda da anlam değişmeden kullanılabilen yaygın bir ifadedir.
Kayıt koymak tamamen yasaklamak değil, belirli koşullar altında sınırlamak anlamına gelir. Yasaklamak ise bir şeyin tamamen engellenmesidir. Kayıt koymak daha esnek ve kısmi bir kısıtlamayı ifade eder.