Anlamı
esk. bir kimseyi yere dikilmiş ucu sivri bir kazığa oturtarak öldürmek:
'Münasebetsizliklerine mukabele edeni ihtimal kazığa vuracak, derisini yüzecek, akla gelmedik kaba bir vahşetle öldürecekti.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Kazığa vurmak deyimi, eski dönemlerde uygulanan ve yere dikilmiş sivri uçlu bir kazığa mahkumu oturtarak öldürme cezasını ifade eder. Osmanlı İmparatorluğu ve daha önceki dönemlerde ağır suçlulara verilen bu idam biçimi tarihin en acımasız cezalandırma yöntemlerinden biridir. Günümüzde bu deyim daha çok mecazi olarak birini çok ağır biçimde cezalandırmak istemek anlamında kullanılır. Tarihi metinlerde, romanlarda ve hikâyelerde dönemin vahşetini anlatmak amacıyla geçer. Ömer Seyfettin gibi yazarlar eserlerinde bu ifadeyi sıkça kullanmıştır. Deyim, insanlık tarihinin karanlık sayfalarına işaret ederken adalet ve merhamet kavramlarının gelişimini de hatırlatır. Günlük dilde ise birinin çok kızgın olduğunu abartılı biçimde anlatmak için söylenir. Özellikle tarihi romanlarda ve belgesellerde dönemin yönetim anlayışını betimlemek için bu ifadeye sıkça başvurulur.
Örnek Cümleler
- Padişah, ihanet eden vezirleri kazığa vurarak halka ibret olmasını emretti.
- Tarihi romanlarda suçluların kazığa vurulduğu sahneler okuyucuyu derinden etkiliyor.
- Annesi öfkelendiğinde çocuklara şaka yollu kazığa vururum diye gözdağı verirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tarihte uygulanan ve mahkumun sivri uçlu bir kazığa oturtularak öldürülmesi biçimindeki idam cezasını ifade eder. Günümüzde ise mecazi olarak birini çok ağır cezalandırma isteğini anlatan abartılı bir ifade olarak kullanılır.
Evet, günümüzde gerçek anlamından ziyade mecazi olarak kullanılır. Birinin çok sinirlenerek ağır ceza vermek istemesini abartılı biçimde ifade etmek için söylenir. Tarihi bağlamda ise edebi eserlerde ve belgelerde geçmeye devam eder.
Osmanlı İmparatorluğu döneminde ve daha önceki medeniyetlerde ağır suçlulara uygulanan bir idam biçimi olarak tarihe geçmiştir. Özellikle ihanet ve ağır suçlar için tercih edilen bu ceza yöntemi zamanla kaldırılmıştır.