Anlamı
ölümü göze almak:
'Kelleyi koltuğun altına almışız, memleketteki pisliği kanımızla temizlemeye karar vermişiz.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Kellesini koltuğuna almak deyimi, ölümü göze alarak bir işe girişmek ve canını ortaya koyarak mücadele etmek anlamına gelir. Kelle baş, koltuk ise koltuk altı anlamındadır; başını koltuk altına almış gibi ölümden korkmadan yola çıkmak benzetmesi yapılır. Kelle koltukta gezmek deyimiyle eş anlamlı olan bu ifade, cesareti, fedakarlığı ve adanmışlığı vurgular. Kurtuluş Savaşı döneminde bağımsızlık için mücadele eden vatanseverler bu deyimin en bilinen tarihsel karşılıklarıdır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun eserlerinde bu deyim vatanseverliği ve fedakarlığı betimlemek için kullanılmıştır. Günümüzde ise tehlikeli meslek grupları, insan hakları savunucuları ve gazeteciler için mecazi olarak söylenir. Deyim, bir amacın insan hayatından daha değerli görüldüğü anları ve bu uğurda gösterilen cesareti anlatır.
Örnek Cümleler
- Kellesini koltuğuna alarak vatan savunmasına katıldı ve cephede kahramanca savaştı.
- Gazeteci kellesini koltuğuna alıp yolsuzluk dosyasını yayımladı, tüm tehditlere rağmen geri adım atmadı.
- Kelleyi koltuğun altına almışız, memleketteki pisliği kanımızla temizlemeye karar vermişiz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ölümü göze alarak bir işe girişmek ve canını ortaya koyarak mücadele etmek anlamına gelir. Büyük cesaret ve fedakarlık gerektiren eylemleri betimlemek için kullanılan güçlü bir deyimdir.
Her iki deyim de aynı anlama gelir ve birbirinin yerine kullanılabilir. Kellesini koltuğuna almak belirli bir eyleme girişmeyi vurgularken kelle koltukta gezmek sürekli tehlike altında yaşamayı ifade eder.
Günümüzde tehlikeli mesleklerde çalışanlar, insan hakları savunucuları ve cesur gazeteciler için mecazi olarak kullanılır. Büyük risk alarak bir amaca bağlılık göstermeyi ve tehlikelere rağmen mücadele etmeyi ifade eder.