Anlamı
gururu zedelenmek:
'Ayan azası olduğu için, bekleme salonunda birkaç dakika kalmak bile kibrine dokunmuştu.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Kibrine dokunmak deyimi, bir kişinin gururunun zedelenmesini, onur ve haysiyetinin incinmesini ifade eder. Kibir kelimesi büyüklenme ve gurur anlamı taşır; dokunmak ise o hassas noktaya temas etmeyi çağrıştırır. Bu deyim, bir söz, davranış veya durumun kişinin benlik algısını sarsması sonucunda yaşanan rahatsızlığı betimler. İnsanlar özsaygılarına yönelik en küçük eleştiri veya muameleye bile hassas tepki verebilir. Özellikle toplumda saygınlığına önem veren, statüsüne düşkün kişilerde bu durum daha belirgin biçimde kendini gösterir. Türk kültüründe onur ve haysiyet kavramları son derece önemlidir; bu nedenle birinin kibrine dokunmak ciddi gerginliklere ve küskünlüklere yol açabilir. Deyim, insan ilişkilerinde hassasiyet gösterilmesi gerektiğini hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda herkesin önünde eleştirilmesi kibrine dokundu ve öfkeyle odayı terk etti.
- Küçük kardeşinin kendisinden başarılı olması kibrine dokunuyordu ama bunu kimseye belli etmedi.
- Eski çalışanın yerine daha genç birini getirmeleri kibrine dokundu ve istifa dilekçesini hazırladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, bir kişinin gururunun incinmesini ve onurunun zedelenmesini ifade eder. Bir söz veya davranışın kişinin benlik algısını sarsması sonucu ortaya çıkan rahatsızlığı betimler ve duygusal hassasiyete dikkat çeker.
Bir kişi toplum içinde küçük düşürüldüğünde, yetersiz görüldüğünde veya hak ettiğini düşündüğü saygıyı göremediğinde kullanılır. İş hayatında terfi alamama, sosyal ortamda görmezden gelinme gibi durumlarda sıkça söylenir.
Her iki ifade de benzer anlamlar taşır ancak kibrine dokunmak daha hafif bir temas ve rahatsızlığı anlatırken, gururunu kırmak daha ağır ve kalıcı bir yaralanmayı ifade eder. Dokunmak geçici, kırmak ise derin bir etki bırakır.