Anlamı
kılıç çekerek saldırmak:
'Kale kapılarında Allah adına birbirine kılıç üşürenler...' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
"Kılıç üşürmek" deyimi, kılıç çekerek saldırmak, üstüne kılıçla yürümek anlamına gelir. Üşürmek sözcüğü bir şeyi üzerine sürmek, yönlendirmek ya da saldırtmak anlamlarını taşır. Ahmet İlhan eserlerinde "Kale kapılarında Allah adına birbirine kılıç üşürenler" ifadesiyle bu deyimi kullanmıştır. Kılıç çekmekten farklı olarak yalnızca kılıcı kınından çıkarmayı değil, bunu saldırı amacıyla karşıdakine doğru yönlendirmeyi vurgular. Osmanlı döneminin savaş terminolojisinden günümüze ulaşan bu deyim, edebiyatta çatışma ve saldırı sahnelerini betimlemek için tercih edilir. Kılıç çekmekten farklı olarak yalnızca kınından çıkarmayı değil, bunu saldırı amacıyla karşıdakine doğru yönlendirmeyi vurgular.
Örnek Cümleler
- Kalelerin önünde birbirlerine kılıç üşüren savaşçılar günlerce çarpıştı.
- Allah adına kılıç üşüren bu yiğitler geçtikleri her yerde tarihte derin iz bıraktı.
- Kılıç üşürerek ilerlemenin artık geçmişte kaldığı bir çağda yaşıyoruz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
"Kılıç çekmek" kılıcı kınından çıkarmayı ve saldırıya hazır hale gelmeyi anlatırken, "kılıç üşürmek" bu kılıcı aktif olarak karşı tarafa doğru yönlendirip saldırmayı ifade eder. Birincisi hazırlık eylemiyken ikincisi saldırının kendisidir.
"Üşürmek" sözcüğü Türkçede bir şeyi biri üstüne sürmek, yöneltmek ya da saldırtmak anlamlarını taşır. Bu sözcük "köpek üşürmek" gibi yapılarda da karşımıza çıkar ve genel anlamıyla bir unsuru birisine karşı harekete geçirmek demektir.
Deyim günümüzde ağırlıklı olarak tarihsel anlatım ve edebi metinlerde kullanılır; günlük konuşma dilinde nadiren karşılaşılır. Attilâ İlhan gibi yazarların eserlerinde önem taşıyan bu ifade, Türk edebiyatının anlatı geleneğinde savaş sahnelerinin aktarımında değerini korumaktadır.