Anlamı
bir şeyi yapmak için her türlü imkândan güçlükle yararlanmak:
'Düğüne kimlerin çağrıldığı anlaşılmaz, ne hediye gönderileceği de belli olmaz. Olmaz ama hepsi çağrılmıştır, hepsi de kırıp sarar, birer hediye alır yollar.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
"Kırıp sarmak" deyimi, bir şeyi yapmak veya bir ihtiyacı karşılamak için her türlü imkândan güçlükle yararlanmak, dar bütçeyle veya kısıtlı olanaklarla bir şeyi halletmeye çalışmak anlamına gelir. Medat Şevket Esendal eserlerinde düğüne hediye almak için herkesin kırıp sararak bir hediye bulup yolladığını anlatmıştır. Kırmak eldeki az kaynağı parçalayarak kullanmak, sarmak ise bu parçaları bir araya getirerek bir bütün oluşturmak anlamında mecazi kullanılır. Deyim özellikle maddi güçlükler içinde bir sorunu çözme çabasını, idare etme becerisini ve azimli gayretleri anlatır. Düğün, bayram veya okul masrafları gibi zorunlu harcamaların dar gelirle karşılanmaya çalışıldığı durumlarda sıkça söylenir.
Örnek Cümleler
- Düğüne hediye almak için kırıp sardı ve sonunda küçük ama anlamlı bir hediye buldu.
- Aile bütçeyi kırıp sararak çocukların okul masraflarını güçlükle karşıladı.
- Kırıp sararak borçlarını güçlükle ödedi ama bu süreçte çok sıkıntı çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İdare etmek daha genel ve nötr bir ifade olup mevcut kaynaklarla yetinmeyi anlatır. Kırıp sarmak ise zorluğu ve çabayı daha güçlü biçimde vurgular. Kaynakların yetersiz olduğu, kişinin büyük gayret göstererek güçlükle bir sonuç elde ettiği durumlarda tercih edilir.
Burada kırmak, mevcut kaynakları parçalayarak kullanmak; sarmak ise bu parçaları bir araya getirerek bir bütün oluşturmak anlamında mecazi kullanılır. Deyim, eldeki az kaynağı en verimli biçimde değerlendirme çabasını somutlaştırır.
Özellikle maddi güçlük dönemlerinde, kısıtlı bütçeyle bir işi halletmeye çalışırken kullanılır. Düğün, bayram, okul masrafları gibi zorunlu harcamaların dar gelirle karşılanmaya çalışıldığı durumlarda sıkça söylenir. Ayrıca zaman veya imkân kısıtlılığında da kullanılabilir.