Anlamı
bir kimsenin toplum içinde yücelmesi de alçalması da karısına bağlıdır.
Detaylı Açıklama
Kişiyi vezir eden de karısı, rezil eden de atasözü, bir erkeğin toplum içindeki itibarının yükselmesinde veya düşmesinde eşinin belirleyici rol oynadığını anlatır. Eşi destekleyen, akıllı ve uyumlu bir kadın kocasını başarıya taşırken geçimsiz, sorumsuz veya olumsuz davranan bir kadın kocasını toplum içinde zor duruma düşürebilir. Bu atasözü aile içi uyumun toplumsal başarı üzerindeki etkisini vurgular. Tarihsel olarak vezirlik en yüksek devlet makamlarından biriydi; bu makama yükselmek büyük bir onur, rezil olmak ise büyük bir utançtı. Atasözü bu iki uç noktayı kullanarak eşin etkisinin ne kadar güçlü olduğunu dramatik biçimde ifade eder. Günümüzde evlilik ilişkisinde karşılıklı desteğin önemini anlatmak için kullanılır.
Örnek Cümleler
- Eşinin desteğiyle iş hayatında zirveye çıktı; kişiyi vezir eden de karısı, rezil eden de derler.
- Ailesi dağılınca kariyeri de çöktü, kişiyi vezir eden de karısı, rezil eden de sözü tam da bunu anlatıyordu.
- Büyükannesi her zaman kişiyi vezir eden de karısı, rezil eden de derdi ve torunlarına iyi bir eş seçmenin önemini anlatırdı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, bir erkeğin toplum içinde yücelmesinde veya alçalmasında eşinin belirleyici bir etkiye sahip olduğunu anlatır. Destekleyen bir eş başarıya taşırken uyumsuz bir eş kişiyi toplum önünde zor duruma düşürebilir.
Günümüzde evlilik ilişkisi daha eşitlikçi bir yapıya kavuşmuş olsa da karşılıklı desteğin başarı üzerindeki etkisi hâlâ geçerliliğini korur. Atasözü sadece kadın için değil her iki eş için de uyarlanabilir bir anlam taşımaktadır.
Vezir, Osmanlı İmparatorluğu ve diğer İslam devletlerinde en yüksek devlet görevlisi unvanıdır. Padişahtan sonra en yetkili kişi olan vezir, atasözünde toplumsal başarının ve itibarın en üst noktasını simgeler.