Anlamı
çok değerli duruma gelmek:
'Düşündüm ki başka bir yerde çalışmaya başlarsam belki kıymete binerim.' -A. Kulin.
Detaylı Açıklama
"Kıymete binmek" deyimi, bir şeyin veya kişinin çok değerli duruma gelmesini, öneminin ve itibarının belirgin biçimde artmasını ifade eder. Ayşe Kulin eserlerinde "başka bir yerde çalışmaya başlarsam belki kıymete binerim" diyerek deyimin bu kullanımını aktarmıştır. Binmek fiili değerin yukarı doğru tırmanmasını mecazi olarak anlatır ve artışın belirgin olduğunu vurgular. Hem maddi hem manevi değer artışı için kullanılır; bir arsanın fiyatının artması maddi, bir kişinin itibarının yükselmesi manevi anlamda kıymete binmektir. Nadiren alaycı tonla kendini olduğundan değerli gören kişiler için de söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Eski mahalle merkeze yakın kalınca oradaki arsalar birden kıymete bindi.
- Düşündüm ki başka bir yerde çalışmaya başlarsam belki kıymete binerim dedi ve istifa etti.
- Pandemi döneminde sağlık çalışanları herkesin gözünde haklı olarak kıymete bindi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, hem maddi hem de manevi değer artışı için kullanılır. Bir arsanın fiyatının artması maddi, bir kişinin itibarının yükselmesi manevi anlamda kıymete binmektir. Deyim her iki bağlamda da eşit biçimde geçerlidir.
Binmek fiili, yükselmek, artmak anlamında mecazi kullanılır. Kıymetin binmesi, değerin yukarı doğru tırmanmasını ifade eder. Bu yükselme imgesi, değer artışının belirgin ve göze çarpan olduğunu vurgular.
Nadiren alaycı bir tonla kullanılabilir. Kendini olduğundan değerli gören, burnunu havaya kaldıran kişiler için kıymete bindi denilebilir. Ancak asıl kullanımı olumludur ve gerçek bir değer artışını ifade eder.