Anlamı
arandığı hâlde bulunamayan şeyler veya bulunması gereken yerde bulunmayan kimseler için kullanılan bir söz:
'Gündüz olsun gece olsun, iki dakikalık bir fırsat buldu mu Allah'a ısmarladık, sütnineyi koydunsa bul!' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Koydunsa bul deyimi, arandığı hâlde bir türlü bulunamayan, olması gereken yerde olmayan şeyleri ya da kaybolup giden kişileri anlatan bir ifadedir. Deyimde ima edilen anlam şudur: bir yere bırakılan ya da bir ortamda olması gereken şey öylesine kaybolmuştur ki onu bulmak artık mümkün değildir ya da son derece güçtür. Alaycı ve biraz şakacı bir ton içeren bu söz, kayboluşun çaresizliğini ve geri dönmenin güçlüğünü güçlü biçimde vurgular. Hem nesneler için hem de kişiler için rahatlıkla kullanılabilen bu deyim, günlük konuşma dilinde hayal kırıklığı, şaşkınlık ve hafif bir mizah duygusuyla dile getirilir. Reşat Nuri Güntekin'in eserlerinde de benzer bağlamlarda yer almaktadır.
Örnek Cümleler
- Anahtarı masaya koydum derken koydunsa bul; saatlerdir arıyorum bulamıyorum.
- Eski arkadaşı yıllardır ortadan kaybolmuştu; koydunsa bul misali bir daha sesi soluğu çıkmadı.
- Doldurduğumuz evraklar dosyada kayboldu; koydunsa bul dedik, sekreter de bulmaktan aciz kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Arandığı hâlde bir türlü bulunamayan, bulunması gereken yerde olmayan şeyler ya da kişiler için kullanılır. Kayboluşun çaresizliğini ve geri dönmenin ya da bulmanın ne denli güç olduğunu etkili biçimde vurgular.
Evet, hem kaybolan eşyalar hem de uzun süredir ortadan kaybolmuş kişiler için kullanılabilir. Ortak nokta, aranan şeyin ya da kişinin bir türlü ya da bir daha bulunamamasıdır.
Deyim, alaycı ve biraz şakacı bir ton taşır. Kayboluşun ciddiyetini küçümsemek yerine çaresizliği hafifçe mizahi bir bakış açısıyla aktarır. Günlük konuşmada hayal kırıklığını ve şaşkınlığı dile getirmek için tercih edilir.