Anlamı
1) budala, şaşkın; 2) karar ve davranışlarında başkasına bağımlı olan, başkasına uyan:
'Bizim damat da sessiz sedasız, koyun gibi adam.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Koyun gibi deyimi iki farklı anlamda kullanılır. Birinci anlamıyla budala, saf ve şaşkın birini tanımlar. İkinci ve daha yaygın anlamıyla ise karar ve davranışlarında başkasına bağımlı olan, sürüyle birlikte hareket eden ve bağımsız düşünceden yoksun kişiyi anlatır. Koyunların sürü güdüsüyle birlikte hareket etmesi ve kendi başlarına karar verememesi, bu deyimin temel imgesidir. Türk edebiyatında Ahmet Ümit başta olmak üzere pek çok yazar bu deyimi sessiz sedasız, uysal ve kendine ait bir iradesizlik gösteren kişileri anlatmak için kullanmıştır. Toplumsal baskı altında ya da otoriteye körü körüne boyun eğen kişileri eleştirmek amacıyla da başvurulan bu deyim, bağımsız iradeye sahip çıkmanın önemini dolaylı biçimde vurgular. Bu deyim, bireyselliği bastıran kalabalık davranışlarına da güçlü bir eleştiri yöneltir.
Örnek Cümleler
- Kalabalık ne yaparsa o da yapıyor; koyun gibi sorgulamadan peşlerinden gidiyor.
- Toplantıda kimseye itiraz etmeden koyun gibi oturdu ve her şeyi kabullendi.
- Patronun her sözüne uysal ve koyun gibi boyun eğen çalışanlar zamanla kendilerini kaybeder.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamı vardır: birincisi budala ve şaşkın olmak; ikincisi karar ve davranışlarında bağımsız düşünceden yoksun, başkasına uysal biçimde uyan kişiyi anlatmak. Sürü zihniyetini ve iradesizliği eleştiren bir deyimdir.
Koyunlar sürü güdüsüyle hareket eden ve kendi başlarına karar alamayan hayvanlardır. Bu özellik, bağımsız düşünce ve iradeden yoksun, başkasının peşinden giden kişileri nitelendirmek için çarpıcı bir benzetme olarak kullanılmıştır.
Toplumsal baskıya kolayca boyun eğen, sürüyle hareket eden ve kendi kararlarını alamayan kişileri eleştirmek ya da tanımlamak amacıyla kullanılır. Hem bireysel hem de kalabalık gruplar için geçerli olan bir deyimdir.