Anlamı
Gürültüyle rahatsız etmek:
'Kulakları patlatan bir ses bütün ormanı, bütün kuşları, bütün dünyayı susturdu.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Kulakları patlatmak deyimi, aşırı gürültü ile birini rahatsız etmek, yüksek sesle ya da sürekli bağırarak kulağı zedeleyecek düzeyde ses çıkarmak anlamına gelir. Patlama imgesi, sesin fiziksel olarak tahribat yaratabilecek yoğunluğunu dramatik biçimde anlatır. Deyim, müzik sesi, çığlık, gürültü ya da sürekli yüksek sesle konuşma gibi her türlü işitsel rahatsızlık için kullanılabilir. Memduh Şevket Esendal'ın eserlerinde de geçen bu ifade, güçlü bir ses imgesiyle rahatsızlığı son derece etkili biçimde anlatır. Hem küçük mekanlarda yüksek sesle çalan müzik hem de kalabalık ortamlardaki gürültü için yaygın olarak kullanılan bu deyim, işitsel bunaltıyı tartışmasız bir şekilde dile getirir. Ses şiddetini ve işitsel bunaltıyı dile getirmek için kullanılan bu deyim, Türkçenin abartma yoluyla duygu aktarma geleneğinin güçlü bir örneğidir.
Örnek Cümleler
- Üst kattaki komşu çocukların akşama kadar süren gürültüsü kulakları patlatıyordu.
- Konser salonundaki ses sistemi o denli yüksekti ki kulakları patlattı.
- Sınıfta çocukların durmaksızın bağrışıp çağrışması öğretmenin kulaklarını patlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Aşırı yüksek sesle ya da sürekli gürültüyle birini işitsel olarak son derece rahatsız etmek anlamına gelir. Patlama imgesi, sesin kulağa zarar verebilecek düzeyde yoğun olduğunu dramatik ve etkili biçimde vurgular.
Yüksek müzik, bağırma ve çağırma, sürekli gürültü, yüksek ses sistemi ya da kalabalığın yarattığı gürültü gibi her türlü işitsel rahatsızlık için kullanılabilir. Sesin fiziksel bir acıya ya da rahatsızlığa dönüştüğü durumlarda tercih edilen güçlü bir ifadedir.
Kulak tırmalamak, sesin rahatsız edici ve hoş olmayan niteliğini anlatırken kulakları patlatmak şiddet ve yükseklik boyutunu ön plana çıkarır. Kulakları patlatmak daha güçlü ve fiziksel bir ses rahatsızlığını ifade eder.