Anlamı
1) yaradılışı bir şeyden yararlanmasına elverişli olmayan kişi ne kadar çabalasa o şeyden yararlanamaz; 2) kişi en yakınından sağlayamadığı faydayı başkasından hiç sağlayamaz.
Detaylı Açıklama
Kuşa süt nasip olsa anasından olurdu atasözü, iki farklı anlam katmanına sahiptir. Birincisi, doğası gereği bir şeyden yararlanmaya elverişli olmayan kişinin ne kadar çabalasa da o nimettten pay alamayacağını anlatır. Kuşun fizyolojisi gereği süt üretemeyeceği ya da içemeyeceği gerçeği bu imgenin temelidir. İkincisi, en yakın çevreden, özellikle anneden sağlanması beklenen bir iyilik gerçekleşmemişse başka kimseden beklentiye girmek anlamsızdır demektir. Her iki anlam da ulaşılmaz ya da doğasına aykırı beklentilere karşı bir uyarı niteliği taşır. Atasözü hayal kırıklığını yumuşatmak ya da imkânsız görünen beklentileri gerçekçi bir perspektife oturtmak amacıyla kullanılır. Boşa çaba harcamamayı ve eldeki imkânları gerçekçi değerlendirmeyi öğütleyen bilge bir sözdür.
Örnek Cümleler
- O kişiden yardım bekleme, kuşa süt nasip olsa anasından olurdu; kendi işine bile bakamıyor.
- Torunu 'Dedemden para istesek verir mi?' diye sorunca annesi güldü: 'Kuşa süt nasip olsa anasından olurdu, o hiç vermedi ki bize' dedi.
- Komite üyesi iyi niyet beklentisini dile getirince tecrübeli avukat 'Kuşa süt nasip olsa anasından olurdu; o taraftan bir şey gelmez' dedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlam doğayla ilgilidir: Yapısı gereği bir şeye elverişli olmayan varlık o şeyden nasibini alamaz. İkinci anlam ise insan ilişkilerinde en yakın kaynaktan bile sağlanamayan bir iyiliğin yabancıdan hiç gelmeyeceği fikrini taşır. Bağlam hangisinin kastedildiğini belirler.
Kısmen kaderci bir bakış açısı taşısa da özünde gerçekçi bir değerlendirmeye çağrıdır. Doğasına aykırı ya da kaynağı imkânsız beklentilerle vakit ve enerji harcamak yerine ulaşılabilir hedeflere yönelmek gerektiğini öğütler.
Hayal kırıklığı yaşayan birine, beklentilerin yerinde olmadığını nazikçe anlatmak gerektiğinde teselli edici olabilir. Kişinin umduğu şeyin zaten mevcut koşullarda mümkün olmadığını kabul etmesine yardımcı olur ve gereksiz ısrarcılığı bırakmasını kolaylaştırır.