Anlamı
argo ölmek:
'Aklın varsa bu kahpe dünyada kuyruğu titretmeden çekmene bak!' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Kuyruğu titretmek argo dilde ölmek anlamına gelen bir deyimdir. Titretmek fiilinin son salınımı ya da titreşimi, kuyruk imgesiyle bir araya gelerek ölme eylemini çarpıcı ve kaba bir biçimde ifade eder. Bu deyim edebi eserlerde çoğunlukla halk ağzını ya da suç dünyasını yansıtmak amacıyla kullanılır. Osman Cemal Kaygılı gibi yazarlar halk edebiyatından beslenen bu ifadeyi eserlerinde etkin biçimde kullanmıştır. Ölümü doğrudan söylemek yerine bu tür örtmeceli ya da argotik ifadelere başvurmak, halk dilinin zengin anlatım biçimlerinden birini temsil eder. Bu deyim dilin toplumsal tabakalar arasındaki farklılıklarını da yansıtır. Ölümün kaba biçimde aktarılması kimi zaman toplumsal bir mesafeyi de ifade etmektedir. Ölümün argotik anlatımı toplumların ölüme bakışındaki mesafeyi de yansıtır.
Örnek Cümleler
- Yaralı hayvan bir süre kıvrandıktan sonra kuyruğunu titretip can verdi.
- Köydeki yaşlı adam geçen hafta kuyruğunu titretmiş diye komşudan duymuştum.
- O günlerde bu dünyada fazla kuyruğunu titretmeden gidip gitmesini tavsiye etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim argo ve halk diline aittir. Ölümü doğrudan ifade etmek yerine çarpıcı ve kaba bir imgeden yararlanan bu deyim, resmi ya da nazik bir dil katmanı için uygun değildir. Halk anlatısında, sokak dilinde ve bu ortamları yansıtan edebi eserlerde karşımıza çıkar.
Hem hayvanlar hem de insanlar için kullanılabilir; ancak insanlar için kullanıldığında kaba, küçümseyici ve saygısız bir ton taşır. Hayvanların ölümünü anlatırken daha doğal bir gözlem olarak kullanılabilirken insan ölümü için kullanıldığında eleştirici ya da aşağılayıcı bir ifadeye dönüşür.
Evet, Türkçede ölümü dolaylı biçimde anlatan pek çok argotik ve örtmeceli ifade mevcuttur. Göçmek, nalları dikmek, can vermek, son nefesini vermek gibi ifadeler farklı dil katmanlarında ölümü anlatmak için kullanılır. Kuyruğu titretmek bunlar arasında en çarpıcı ve kaba olanlardan biridir.