Anlamı
şaka kaldırmak:
'Hiç latife götürecek hâlim yokken, kendimi tutamadım; kahkahaları atmaya başladım.' -S. M. Alus.
Detaylı Açıklama
Latife götürmek, şaka kaldırmak, espriyi hoş karşılamak, mizaha tahammül göstermek anlamına gelir. Latife, Arapça kökenli bir kelime olup şaka, espri, nükte anlamına gelir. Deyim, kişinin veya durumun şakaya elverişli olduğunu, yapılan esprilerin kaldırılabileceğini ifade eder. Olumsuz biçimde, yani 'latife götürmez' şeklinde kullanıldığında durumun ciddi olduğu ve şaka yapılmaması gerektiği vurgulanır. Günlük hayatta bazı insanlar karakterleri gereği latife götürür, yani takılmayı ve şakalaşmayı hoş karşılar. Bazıları ise hassas yapıları nedeniyle en küçük espriye bile alınır ve bu durum latife götürmemek olarak nitelenir. Deyim aynı zamanda durumların ciddiyetini ölçmek için de kullanılır; bir mesele latife götürmezse o konuda şaka yapılmaması gerekir. Türk sosyal hayatında şakalaşma önemli bir iletişim biçimi olduğundan bu deyim sıkça karşımıza çıkar.
Latife Götürmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hiç latife götürecek hâlim ve keyfim yokken kendimi tutamadım ve kahkahaları bastım.
- Bu mesele kesinlikle latife götürmez, konuyu bir an önce ciddiye almalısın.
- Ahmet gerçekten latife götüren bir adamdır, her türlü şakaya güler geçer kimseye kırılmaz.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'latife' (zarif şaka, hoş söz) kelimesinden gelir. 'Latif' (hoş, zarif) kökünden türemiştir. Osmanlı edebiyatında ve sosyal hayatında yaygın olarak kullanılmış, zamanla Türk konuşma diline yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak birebir aynıdır, ikisi de espriyi hoş karşılamayı ifade eder. Latife götürmek daha edebi ve eski bir kullanımdır, şakayı kaldırmak ise günlük dilde daha yaygındır. Anlamda hiçbir fark yoktur, yalnızca üslup ve dil katmanı farklıdır.
Arapça kökenlidir ve 'latif' (hoş, zarif) kökünden türemiştir. İncelik ve zarafet içeren hoş söz, şaka anlamına gelir. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş olup günümüzde daha çok edebi dilde ve yaşlı kuşakta kullanılır.
Edebi metinlerde ve orta yaş üzeri kuşakta hâlâ kullanılır. Genç kuşaklar aynı anlamı vermek için 'şaka kaldırmak' veya 'espriyi götürmek' gibi güncel ifadeleri tercih eder. Ancak deyim tanınır ve anlaşılır, tamamen kaybolmuş değildir.