Anlamı
gerekmek:
'Ayın parlaması için gece lazım olduğu, gibi, dehanın parlaması için çok defa bir felaket lazım gelir.' -H. S. Tanrıöver. 'Nadiren kolunda, lazım oldukça kullanmak üzere bir pardösü bulunduğunu ancak fark ederdiniz.' -İ. A. Gövsa.
Detaylı Açıklama
Lazım gelmek, gerekmek, icap etmek, zorunlu olmak anlamına gelir. Lazım kelimesi Arapça kökenli olup gerekli, zorunlu anlamını taşır; gelmek fiili ise bu zorunluluğun ortaya çıkmasını ifade eder. Deyim, bir işin yapılmasının veya bir koşulun sağlanmasının zorunlu olduğunu belirtir. Eski Türk edebiyatında ve resmi dilde çok yaygın olan bu ifade, günümüzde de özellikle yazılı dilde ve edebi metinlerde kullanılmaya devam eder. Lazım gelmek, gerekmek fiilinin daha resmi ve ağırbaşlı bir karşılığıdır. Özellikle felsefi, edebi ve resmi metinlerde tercih edilir. Konuşma dilinde ise daha çok yaşlı kuşakta ve kırsal kesimde duyulur. Deyim, bir durumun kaçınılmaz oluşunu, bir eylemin zorunluluğunu veya bir koşulun vazgeçilmezliğini vurgular. Bazen de bir sonucun mantıksal olarak gerekliliğini ifade etmek için kullanılır.
Lazım Gelmek (olmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Dehanın parlaması için çok defa büyük bir felaket veya zorluk lazım gelir, tarih bunu defalarca göstermiştir.
- Bu işi bitirmek için en az üç gün lazım gelecek.
- Herkesin bu toplantıya mutlaka katılması lazım gelir çünkü yokluğunuz hemen fark edilir.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'lazım' (gerekli, zorunlu, ayrılmaz) kelimesinden gelir. Osmanlıca döneminde hem resmi dilde hem edebiyatta çok yaygın olarak kullanılmıştır. Günümüz Türkçesinde de özellikle 'lazım' kelimesi tek başına en sık kullanılan Arapça kökenli sözcüklerden biridir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak birebir aynıdır, ikisi de zorunluluğu ifade eder. Lazım gelmek daha resmi, edebi ve eski bir kullanıma sahipken gerekmek günlük dilde daha yaygın ve modern bir ifadedir. Yazılı dilde ve resmi metinlerde lazım gelmek tercih edilebilir.
Evet, özellikle edebi metinlerde, resmi yazışmalarda ve hukuk dilinde hâlâ kullanılır. Günlük konuşmada azalmış olsa da 'lazım' kelimesi tek başına çok yaygındır. 'Gelmek lazım' veya 'lazım gelmek' biçiminde yazı dilinde karşımıza çıkar.
Arapça 'lazım' kelimesinden gelir ve 'ayrılmaz, gerekli, zorunlu' anlamlarını taşır. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş ve günlük dilde en yaygın kullanılan Arapça kökenli kelimelerden biri olmuştur. Hem konuşma dilinde hem yazı dilinde aktif olarak yaşar.