Anlamı
kötü duruma düşürmek, yalanını, yanlışını çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Madara etmek, birini kötü duruma düşürmek, yalanını veya yanlışını ortaya çıkarmak, zor durumda bırakmak anlamına gelir. Deyim, bir kişinin ayıbını, hatasını veya yalanını açığa çıkararak onu toplum içinde mahcup etmeyi ifade eder. Madara edilen kişi, gizlemeye çalıştığı bir gerçeğin ortaya çıkmasıyla itibar kaybına uğrar ve savunmasız kalır. Deyim genellikle kasıtlı bir ifşa eylemini anlatır; birisi bilinçli olarak diğerinin maskesini düşürmüştür. Günlük dilde bir tartışmada karşı tarafı çürütülemez kanıtlarla susturmak, birinin yalanını belgelerle ortaya koymak veya bir kişiyi herkesin önünde zor duruma düşürmek madara etmek olarak nitelenir. Deyim, hem haklı bir ifşayı hem de kötü niyetli bir rezil etmeyi kapsayabilir, bağlam anlamı belirler.
Madara Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Toplantıda belgelerle konuşarak müdürü herkesin önünde madara etti, adam ağzını açamadı.
- Söylediği yalanı yüzüne vurup onu bütün arkadaşlarının ve iş çevresinin önünde madara ettiler.
- Rakip avukat tanığı çelişkili ifadelerle yakalayıp madara etti, jüri etkilendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdırlar ancak madara etmekte kişinin yalanının veya yanlışının somut olarak ortaya çıkarılması vurgulanır. Rezil etmek daha genel bir ifadedir ve herhangi bir biçimde toplum içinde küçük düşürmeyi kapsar. Madara etmekte kanıt ve ifşa boyutu belirgindir.
Madara kelimesinin kökeni tartışmalıdır. Bazı kaynaklara göre Arapça veya Farsça kökenlidir ve kötü duruma düşme anlamı taşır. Halk dilinde yaygın olarak kullanılır ve hem 'madara etmek' hem 'madara olmak' biçimlerinde karşımıza çıkar.
Haklı bir ifşa söz konusu olduğunda olumlu değerlendirilebilir. Yolsuzluk yapan birinin belgelerle madara edilmesi toplumsal adalet açısından olumlu bir eylemdir. Ancak kötü niyetle birini küçük düşürmek amacıyla yapıldığında olumsuz karşılanır.