Atasözü

Doğru Söyleyeni Dokuz Köyden Kovarlar Ne Demek?

Anlamı

doğru olmakla birlikte başkalarının işine gelmeyen sözleri söyleyenlerin sevilmediğini anlatan bir söz.

Detaylı Açıklama

Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar, doğru olmakla birlikte başkalarının işine gelmeyen sözleri söyleyenlerin sevilmediğini anlatan bir sözdür. Tanımda iki koşul birlikte bulunur: söz doğrudur ve başkalarının işine gelmez. İşine gelmemek, sözün birinin çıkarına, gururuna ya da rahatına dokunmasıdır. Kovanlar söylenmez; fiil üçüncü çoğul kişidedir. Doğruyu söyleyen bir memur, bir muhasebeci, bir komşu ya da bir aile büyüğü olabilir. Söz, doğruyu söylediği için dışlanan birinin ardından kurulabilir. Doğru konuşmaya hazırlanan biri de bu sözle uyarılabilir. Atasözü doğruyu söylemeyi kınamaz; söyleyenin başına geleni anlatır. Bir meclis toplantısında, bir köy kahvesinde ya da bir iş yerinde duyulabilir. Sevilmeyişin nasıl gösterildiğini tanım saymaz; dışlanmak, çağrılmamak ya da görevden alınmak olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Belediyedeki usulsüzlüğü meclis toplantısında açıklayan üye, bir sonraki seçimde listeye alınmadı; doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
  2. Amcasının mirası haksız paylaştırdığını aile toplantısında söyleyen Selim'i artık bayramlara çağırmıyorlar; doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
  3. Şefinin yanlış hesabını müdüre gösteren muhasebeciyi ekip yemeklerine çağırmayı bıraktılar; doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Dokuz köy, kişinin tek bir yerden değil, birçok yerden uzaklaştırılmasını gösterir. Sözlük sayıyı ayrıca açıklamaz; anlamı sevilmemek diye verir. Görüntü bu sevilmeyişi kovulmaya kadar götürür ve kovanların çokluğunu sayıyla verir.

Sözünü esirgememek, karşısındakini kıracak bir söz olsa bile düşündüğünü söylemekten çekinmemektir. Böyle davranan kişi, atasözünün anlattığı sevilmeyişle karşılaşabilir. Biri bir tutumu adlandırır; öteki bu tutumun kişiye ödettiği bedeli gösterir.

Doğru söyleyenin tepesi delik olur, sözünün kime dokunacağını hesaba katmadan konuşanın pek çok kişiyi kendine hasım ettiğini anlatır. Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar ise sevilmeyişe bakar ve sözün başkalarının işine gelmemesini koşul yapar. Biri düşmanlığı, öteki dışlanmayı öne çıkarır.