Anlamı
amaca ulaşılmak, amaç gerçekleşmek:
'İmzanın arkasına saklanan adam dost, düşman her kim olursa olsun maksat hasıl olmuştu.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Maksat hasıl olmak, amaca ulaşılmak, hedeflenen sonucun elde edilmesi, niyetin gerçekleşmesi anlamına gelir. Maksat Arapça kökenli olup amaç, hasıl ise ortaya çıkmış, gerçekleşmiş demektir. Deyim, bir çabanın, planın veya girişimin başarıyla sonuçlanmasını ifade eder. Özellikle uzun süren uğraşların, sabırlı bekleyişlerin veya stratejik hamlelerin meyvesini verdiği anlarda kullanılır. Maksat hasıl olduğunda kişi amaçladığı şeye kavuşmuştur ve artık o yöndeki çabaya gerek kalmamıştır. Deyim, hem olumlu hem de olumsuz amaçlar için kullanılabilir; bir hayırseverin yardımının karşılığını görmesi de, bir kurnazın planının tutması da maksat hasıl olması olarak nitelendirilebilir. Resmi ve edebi dilde tercih edilen bu ifade, günlük konuşmada yerini 'amacına ulaşmak' almıştır ancak hâlâ bilinir ve anlaşılır.
Maksat Hasıl Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İmzanın arkasına saklanan adam dost düşman kim olursa olsun, maksat hasıl olmuştu.
- Aylarca süren müzakereler sonunda anlaşma sağlandı ve herkesin maksadı hasıl oldu.
- Sınavı kazandığını öğrenince gülümsedi, maksat hasıl olmuştu, aylarca emek vermişti.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'maksad' (amaç, niyet) ve 'hasıl' (ortaya çıkan, gerçekleşen) kelimelerinden oluşan bu ifade, Osmanlı resmi dilinde ve edebiyatında yaygın olarak kullanılmıştır. İki Arapça kelimenin birleşimiyle oluşan bu deyim, hedefin gerçekleşmesini zarif bir biçimde ifade eder.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak birebir aynıdır. Maksat hasıl olmak daha resmi, edebi ve eski bir kullanıma sahipken amacına ulaşmak günlük dilde daha yaygındır. İkisi de hedeflenen sonucun elde edilmesini ifade eder.
Arapça kökenlidir ve ortaya çıkmış, meydana gelmiş, elde edilmiş anlamlarını taşır. 'Hasılat' (gelir, elde edilen) kelimesiyle aynı köktendir. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş ve resmi dilde yaygın olarak kullanılmıştır.
Müzakerelerin sonuçlanmasında, projelerin tamamlanmasında, kişisel hedeflere ulaşılmasında ve stratejik planların meyvesini vermesinde kullanılır. Özellikle uzun süren çabaların başarıyla sonuçlanmasını belirtmek için tercih edilen zarif bir ifadedir.