Anlamı
'bilinen şey' anlamında kullanılan bir söz:
'Bana gücenmeyiniz hanımefendi, malum ya, elçiye zeval yoktur.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Malum ya, bilinen şey anlamında kullanılan ve konuşmada karşı tarafın da bildiği bir gerçeği hatırlatmak için söylenen bir kalıp ifadedir. Konuşmacı, söyleyeceği şeyin zaten herkesin bildiği bir bilgi olduğunu belirterek sözüne giriş yapar veya açıklamasını destekler. Deyim, ortak bilgiye gönderme yaparak muhatabıyla aynı zeminde olduğunu gösterir. Günlük dilde çok sık kullanılır; özellikle bir durumu açıklarken, bir gerekçe sunarken veya bir mazeret öne sürerken söylenir. Malum ya ifadesinden sonra gelen cümle genellikle herkesin kabul ettiği bir gerçeği içerir. Deyim bazen ironik biçimde de kullanılabilir; aslında herkesin bilmediği bir bilgiyi 'malum ya' diyerek sunmak espri yaratır. Konuşma diline özgü samimi ve doğal bir bağlayıcı ifade olarak Türkçenin günlük akışında sıkça yer alır.
Malum Ya! Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bana gücenmeyiniz hanımefendi, malum ya elçiye zeval yoktur diye özür diledi.
- Malum ya bu mevsimde yağmur çok yağar, şemsiyeni yanına almayı unutma.
- Bugün trafikte kaldım, malum ya cuma günleri İstanbul'da yollar kilitleniyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Genellikle cümlenin başında veya ortasında bağlayıcı olarak kullanılır. Cümle başında söylendiğinde ortak bilgiye giriş yapılır, ortasında söylendiğinde açıklamayı destekleyen bir gerekçe sunulur. Her iki kullanım da yaygındır.
Çok yakın anlamlıdırlar. Bildiğin gibi daha doğrudan ve kişiye yönelik bir ifadedir. Malum ya ise daha genel bir ortak bilgiye gönderme yapar ve herkese hitap eder. Malum ya daha samimi ve konuşma diline yakın bir tondadır.
Resmi metinlerde pek tercih edilmez çünkü konuşma diline özgü samimi bir ifadedir. Resmi yazışmalarda yerine 'bilindiği üzere' veya 'malumunuz olduğu üzere' gibi daha ağırbaşlı ifadeler kullanılır.