Anlamı
1) tavla oyununda pul toplamaya fırsat bulamadan oyunu kaybetmek; 2) tkz. söz söyleyemeyecek duruma gelmek.
Detaylı Açıklama
Mars olmak, iki farklı anlamda kullanılan bir deyimdir. Birinci anlamıyla tavla oyununda hiçbir pul toplamaya fırsat bulamadan oyunu kaybetmek, en ağır biçimde yenilmek demektir. İkinci ve mecazi anlamıyla söz söyleyemeyecek duruma gelmek, tamamen etkisizleşmek, çaresiz kalmak anlamına gelir. Mars etmek deyiminin pasif biçimidir; mars edilen taraf mars olmuş demektir. Tavlada mars olan oyuncu rakibine karşı hiçbir hamle yapamadan yenilmiştir; bu utanç verici bir mağlubiyettir. Mecazi kullanımında bir tartışmada cevap verememek, bir rekabette hiç şans yakalayamamak veya bir durumda tamamen aciz kalmak mars olmak olarak nitelenir. Deyim, kesin yenilgiyi ve çaresizliği vurgular; mars olan kişi veya tarafın yapacak hiçbir şeyi kalmamıştır.
Mars Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Tavlada üst üste mars olunca oyun oynamak istemedi, morali tamamen bozulmuştu.
- Toplantıda müdürün kanıtları karşısında muhalefet tamamen mars oldu, kimse itiraz edemedi.
- Rakip takım ilk yarıda üç gol yiyince mars oldu, ikinci yarıda da toparlanamadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mars etmek aktif bir eylemdir, rakibi ezici biçimde yenmektir. Mars olmak ise pasif bir durumdur, ezici biçimde yenilmektir. Biri galibiyeti, diğeri mağlubiyeti anlatır. İkisi aynı durumun iki farklı perspektifinden bakışıdır.
Bir oyuncu hiçbir pulunu çıkaramadan, yani tüm pulları hâlâ tahtadayken rakibi tüm pullarını çıkarmışsa mars olmuş sayılır. Bu, tavladaki en ağır yenilgi biçimidir ve normal kaybetmekten çok daha utanç verici kabul edilir.
Tavla oynayan çevrelerde çok yaygındır. Mecazi kullanımı ise daha seyrek olsa da özellikle tartışma ve rekabet bağlamlarında duyulur. Türk kültüründe tavlanın yaygınlığı nedeniyle mars kavramı geniş kesimler tarafından bilinir.