Anlamı
1) bir kimseyi veya şeyi gülünç ve şerefsiz duruma düşürmek:
'Şu kendini bütün memlekete maskara eden münevver züppenin eksik tarafı millî şuurdan başka nedir?' -O. S. Orhon. 2) bir şeyi bozmak, berbat etmek.
Detaylı Açıklama
Maskara etmek, iki farklı anlamda kullanılan bir deyimdir. Birinci anlamıyla bir kimseyi veya bir şeyi gülünç, rezil ve şerefsiz duruma düşürmek demektir. İkinci anlamıyla ise bir şeyi bozmak, berbat etmek, kötü hâle getirmek anlamına gelir. Maskara, Arapça kökenli bir kelime olup soytarı, gülünç, rezil anlamlarını taşır. Birisi maskara edildiğinde toplum içinde küçük düşürülmüş, itibarı zedelenmiş ve gülünç duruma düşürülmüştür. İkinci anlamda ise bir iş veya ürün maskara edildiğinde kalitesi bozulmuş, berbat hâle getirilmiştir. Her iki kullanımda da deyim olumsuz bir durumu anlatır. Özellikle toplum içinde birini rezil etmek, bir projeyi bozmak veya bir eşyayı kötü kullanarak mahvetmek maskara etmek olarak nitelenir.
Maskara Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kendini bütün memlekete maskara eden o züppenin eksik tarafı saygı duygusundan başka nedir.
- Annesinin diktiği güzel elbiseyi çamurda oynayarak maskara etti, tanınmaz hâle geldi.
- Toplantıda hazırlıksız konuşarak hem kendini hem ekibini maskara etti, herkes utandı.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'mashara' (soytarı, gülünç kişi) kelimesinden gelir. İtalyanca 'maschera' (maske) ile etimolojik bağlantısı tartışılmaktadır. Osmanlı döneminde saray soytarıları ve eğlendiriciler için kullanılan bu terim, zamanla rezil ve gülünç anlamında günlük dile yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdırlar. Rezil etmek daha genel bir ifadedir. Maskara etmek ise gülünç duruma düşürme vurgusunu daha güçlü taşır. Maskara edilen kişi sadece rezil olmaz, aynı zamanda komik ve acınası bir konuma düşer.
Bir elbiseyi kirletmek, bir projeyi kötü yönetmek veya bir yemeği yakmak gibi durumlarda 'maskara etti' denir. Burada kişi bir şeyin kalitesini veya görünümünü bozarak onu kötü hâle getirmiştir.
Arapça 'mashara' (soytarı, gülünç) kelimesinden gelir. İtalyanca 'maschera' (maske) ile de ilişkilendirilir. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş ve hem soytarı hem de gülünç, rezil anlamlarında kullanılmaya devam etmektedir.